Czy wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej wstrzymuje egzekucję?

Przesłanki zawieszenia postepowania egzekucyjnego

Przesłankami do zawieszenia postepowania egzekucyjnego w całości lub w części, zgodnie z art. 54 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są:

1)  wstrzymanie wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2)  śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

3)  utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4)  zawieszenie na żądanie wierzyciela;

5)  w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Powyższe regulacje nie przewidują wiec expressis verbis możliwości zawieszenia postepowania egzekucyjnego na skutek złożenia wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty. W Tym stanie prawnym należy zwrócić uwagę na stanowisko judykatury.

Czy postepowanie powinno być zawieszenie na żądanie wierzyciela po złożeniu wniosku?

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. I SA/Wa 2145/23 WSA wskazał, że „W ocenie Sądu, wobec skutecznego złożenia wniosku o rozłożenie na raty i to przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, organ będący wierzycielem nie powinien kierować wniosku do organu egzekucyjnego a jeżeli już to nastąpiło powinien skierować do organu egzekucyjnego wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 p.e.a. Przyjęcie innej wykładni tych przepisów czyniłoby iluzorycznym możliwość złożenia skutecznego wniosku o rozłożenie na raty czy umorzenie, skoro dopiero wydanie decyzji w tym przedmiocie stanowi dla organu egzekucyjnego podstawę do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego – art. 56 § 1 pkt 1 p.e.a. Rozłożenie na raty czy żądanie umorzenia postępowania jest prawem strony z której może skorzystać w toku prowadzonego postępowania po wydaniu decyzji nakładającej na nią obowiązek uiszczenia należności pieniężnej. I choć decyzja przedmiocie uwzględnienia wniosku o rozłożenie na raty/umorzenie ma charakter uznaniowy, a więc organ nie musi takiego wniosku uwzględnić, musi być możliwa do realizacji, w przypadku gdyby organ taki wniosek uwzględnił. Wobec braku możliwości prawnej złożenia wniosku o zawieszenie postępowania przez dłużnika, co wynika z art. 56 u.p.e.a. – a contrario, tylko wierzyciel (organ) może z takim wnioskiem wystąpić do organu egzekucyjnego, w szczególności gdy do spełnienia świadczenia doszło nie na skutek dobrowolnej wpłaty ale na skutek ściągnięcia jej z wynagrodzenia za pracę, na co dłużnik nie ma żadnego wpływu. Jedynym mechanizmem pozwalającym na ewentualne wstrzymanie egzekucji jest wniosek o rozłożenie na raty/umorzenie. Niezłożenie przez wierzyciela wniosku o zawieszenia postępowania w takiej sytuacji pozbawia dłużnika możliwości skorzystania (choć hipotetycznego) z prawa do rozłożenia na raty/umorzenia. Oczywiście jasnym jest, że skoro wniosek taki rozpoznaje organ w granicach uznania administracyjnego, to jego złożenie nie daje dłużnikowi gwarancji pozytywnego rozpoznania.”

Powyższa argumentacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazuje, że złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela.