Prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków inwestycyjnych muzeum

      Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 17 lipca 2026 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.311.2022.9.PRP, wydanej po uwzględnieniu wyroku WSA w Lublinie sygn. akt I SA/Lu 398/22 z dnia 30 listopada 2022 r. oraz NSA z dnia 8 stycznia 2026 r. sygn. akt I FSK 490/23, potwierdził prawo muzeum do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych.

Stan faktyczny

      Wnioskodawcą było samorządowe muzeum będące czynnym podatnikiem VAT. Instytucja prowadzi szeroką działalność gospodarczą obejmującą m.in. sprzedaż biletów wstępu, usług przewodnickich, organizację warsztatów, wynajem pomieszczeń, sprzedaż wydawnictw i pamiątek oraz świadczenie usług reklamowych. Jednocześnie realizuje zadania statutowe poprzez organizację wydarzeń nieodpłatnych, takich jak festiwale, koncerty, jarmarki, Noc Muzeów czy przedsięwzięcia edukacyjne. Część z nich finansowana jest z dotacji, których warunkiem jest zapewnienie bezpłatnego udziału uczestnikom.

      Przedmiotem wniosku było prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację dwóch projektów inwestycyjnych obejmujących remont i modernizację zabytkowych obiektów oraz zakup nowoczesnego wyposażenia. Muzeum podkreślało, że efekty tych inwestycji będą wykorzystywane przede wszystkim do prowadzenia działalności opodatkowanej, w szczególności sprzedaży biletów oraz innych odpłatnych usług świadczonych na rzecz zwiedzających.

      Muzeum wskazało, że dokonuje bezpośredniej alokacji ponoszonych wydatków zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o VAT. Oznacza to, że wydatki związane wyłącznie z działalnością opodatkowaną dającą prawo do odliczenia są w całości przypisywane do tej działalności, natomiast koszty dotyczące wyłącznie przedsięwzięć nieodpłatnych nie stanowią podstawy do odliczenia podatku. Instytucja nie prowadzi również sprzedaży zwolnionej z VAT.

      W ocenie muzeum inwestycje objęte wnioskiem pozostawały w bezpośrednim związku z działalnością gospodarczą. Modernizacja obiektów miała zwiększyć ich atrakcyjność, liczbę odwiedzających oraz przychody z działalności odpłatnej. Podkreślono także, że organizowane wydarzenia nieodpłatne nie stanowią odrębnej sfery działalności pozostającej poza VAT, lecz pełnią przede wszystkim funkcję promocyjną i marketingową. Ich celem jest zachęcenie odbiorców do korzystania z płatnej oferty muzeum oraz zwiększenie sprzedaży biletów, wydawnictw i pamiątek.

Spór z organem podatkowym

      Pierwotnie Dyrektor KIS nie zgodził się z takim stanowiskiem. Uznał, że skoro infrastruktura muzeum wykorzystywana jest również do organizacji wydarzeń nieodpłatnych, to wydatki inwestycyjne służą jednocześnie działalności gospodarczej oraz aktywności pozostającej poza zakresem VAT. W konsekwencji organ uznał, że muzeum powinno ograniczyć prawo do odliczenia poprzez zastosowanie prewspółczynnika. Stanowisko to zostało zaskarżone do sądu

      Zarówno WSA w Lublinie, jak i następnie NSA nie podzieliły argumentacji organu. Sądy wskazały, że sama organizacja wydarzeń nieodpłatnych nie przesądza jeszcze o wykorzystywaniu majątku do celów innych niż działalność gospodarcza. Decydujące znaczenie ma rzeczywisty charakter takich działań oraz ich związek z działalnością opodatkowaną.

      W analizowanej sprawie muzeum wykazało, że organizowane festiwale, koncerty czy wydarzenia edukacyjne służą promocji instytucji, zwiększają liczbę odwiedzających oraz wpływają na sprzedaż odpłatnych usług. Nieodpłatne przedsięwzięcia stanowią zatem element strategii marketingowej wspierającej działalność gospodarczą, a nie odrębną aktywność pozostającą poza zakresem VAT.

      Sądy zwróciły również uwagę, że muzeum prowadzi prawidłową alokację wydatków. Koszty dotyczące przedsięwzięć wyłącznie nieodpłatnych nie są objęte odliczeniem, natomiast wydatki inwestycyjne zostały jednoznacznie przypisane do działalności opodatkowanej. W takiej sytuacji brak było podstaw do stosowania prewspółczynnika.

Stanowisko Dyrektora KIS po wyrokach

      Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA Dyrektor KIS ponownie rozpatrzył sprawę, będąc związany oceną prawną sądów. W interpretacji z dnia 17 lipca 2026 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.311.2022.9.PRP organ potwierdził, że muzeum ma prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych.

      Rozstrzygnięcie oparto na stwierdzeniu, że inwestycje służą wykonywaniu czynności opodatkowanych, muzeum dokonuje bezpośredniego przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów działalności, a wydatki związane wyłącznie z działalnością nieodpłatną nie są objęte odliczeniem. Sam fakt organizowania wydarzeń o bezpłatnym charakterze nie uzasadnia więc obowiązku stosowania prewspółczynnika.

Oddział Wielkopolski ISP w Poznaniu

60-401 Poznań, ul. Wiślana 53

tel. 61 848 33 48

e-mail: biuro.poznan@isp-modzelewski.pl