Serwis Doradztwa Podatkowego

Najnowszy wyrok TSUE dotyczący prawidłowości rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego

     W dniu 8 maja 2018 r. TSUE wydał orzeczenie w sprawie C‑566/17 dotyczącej pytania prejudycjalnego zadanego przez WSA we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 123/17. Wniosek dotyczył wykładni art. 168 lit. a dyrektywy oraz zasady neutralności VAT pod kątem możliwości potrącenia 100 proc. podatku naliczonego przez związek gmin, który ponosił wydatki związane zarówno z działalnością opodatkowaną, jak i pozostającą poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług i nie był w stanie określić, jaka część wydatku, jakiemu rodzajowi działalności służy.

     Na wstępie Trybunał potwierdził, że art. 168 lit. a stanowi, że podatnik jest uprawniony do odliczenia od podatku, o ile towary i usługi są używane do celów zawieranych transakcji podlegających opodatkowaniu i, że jest to urzeczywistnienie zasady neutralności.

     Stwierdził, że aby nie zagrozić celowi neutralności, jaki gwarantuje wspólny system VAT, transakcje, które nie wchodzą w zakres stosowania dyrektywy, powinny być wyłączone z obliczania proporcji podlegającej odliczeniu, o której mowa w tych ostatnich przepisach.

     Przyznał, że dyrektywa VAT nie ustanawia żadnych szczególnych uregulowań dotyczących kryteriów i metod podziału podatku naliczonego od wydatków mieszanych, pomiędzy działalność gospodarczą i działalność mniemającą tego charakteru. Podkreślił, że państwa członkowskie mają zakres uznania w odniesieniu do wyboru takich kryteriów lub metod podziału, jednak brak takich uregulowań we właściwych przepisach podatkowych nie oznacza, że podatnik ma prawo odliczyć w całości podatek obciążający te wydatki również w odniesieniu do części podatku naliczonego, która jest związana z transakcjami nieobjętymi wspólnym systemem VAT.

     Trybunał przychylił się do stanowiska rzecznika, że akceptacja metody rozliczeń stosowanej przez związki gmin oraz same gminy, prowadziłoby do przyznania korzyści sprzecznej z zasadą neutralności podatkowej.

     Zauważył, że jak wynika z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla państw członkowskich, zasada legalizmu podatkowego może być uważana za część porządku prawnego Unii jako ogólna zasada prawa. Stwierdził, że ta zasada nie wymaga, aby wszystkie techniczne aspekty opodatkowania zostały uregulowane w sposób wyczerpujący, pod warunkiem, że zasady określone w ustawie pozwalają podatnikowi przewidzieć i obliczyć należną kwotę podatku oraz określić moment, w którym podatek ten stanie się wymagalny.

     W opinii Trybunału brak we właściwych przepisach podatkowych uregulowań technicznych mających charakter drugorzędny w stosunku do zasadniczego elementu podatku nie stanowi naruszenia zasady legalizmu podatkowego jako ogólnej zasady prawa Unii. Podobnie okoliczność, że właściwe przepisy podatkowe pozostawiły podatnikowi wybór spośród kilku możliwych wytycznych, aby móc korzystać z prawa do odliczenia.

     Według Trybunału, jeżeli podatnik może ustalić, na podstawie właściwych przepisów podatkowych, dokładny zakres prawa do odliczenia, nie można uznać, że nałożony na niego obowiązek określenia, spośród swoich wydatków mieszanych, części związanej z transakcjami gospodarczymi, jest sprzeczny z zasadą legalizmu podatkowego. W opinii TSUE art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług wydaje się definiować zakres prawa do odliczenia w sposób precyzyjny.

     Odnosząc się do możliwych wątpliwości, wskazał na możliwość rozwiania ich poprzez interpretację indywidualną analizującą konkretną sytuację i wskazującą prawidłowe sposoby stosowania prawa. Ponadto, w ocenie Trybunału podatnik mógł wybrać odpowiednią metodę do celów przeprowadzenia rozliczenia we właściwy sposób.

     W ocenie trybunału nie zaszły przesłanki uniemożliwiające podatnikowi określenie kwoty VAT podlegającego odliczeniu i ostatecznie orzekł, że art. 168 lit. a dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on praktyce zezwalającej na pełne odliczenie VAT naliczonego w związku z wydatkami mieszanymi, bez dokładnego określenia charakteru tych wydatków.

     Wyrok odbije się bardzo szerokim echem wśród gmin i ich związków. Spowoduje konieczność dokonywania masowych korekt rozliczeń dokonywanych przed 1 stycznia 2016 r.

 

Maciej Flis

Młodszy konsultant

maciej.flis@isp-modzelewski.pl

Skontaktuj się z naszą redakcją