Serwis Doradztwa Podatkowego

Powstanie obowiązku podatkowego w VAT w przypadku usług budowlanych w świetle najnowszego orzeczenia TSUE

     W dniu 2 maja 2018 r. TSUE wydał orzeczenie w sprawie pytania prejudycjalnego zadanego przez NSA w sprawie o sygn. akt I FSK 65/16. Wniosek dotyczył wykładni art. 66 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a konkretnie daty wymagalności podatku od wartości dodanej w związku z wykonaniem usług budowlanych lub budowlano-montażowych.

     Spółka Budimex złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. W wydanej interpretacji wskazano, że VAT jest wymagalny w momencie wystawienia przez spółkę faktury dokumentującej wykonanie tych prac lub, w jej braku, po upływie terminu 30 dni od daty rzeczywistego wykonania tych prac. Podkreślono, że okoliczność, iż postanowienia umowne, na podstawie których są wykonywane prace budowlane i budowlano-montażowe, stanowią, że zamawiający powinien je zaakceptować w protokole odbioru, nie ma wpływu na datę wymagalności należnego VAT.

     Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 30 lipca 2015 r. skarga ta została oddalona. Spółka następnie zaskarżyła ten wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie i zwrócił się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym.

     NSA zapytał, czy w sytuacji, w której strony transakcji uzgodniły, że dla wypłaty wynagrodzenia za roboty budowlane lub budowlano-montażowe niezbędne jest wyrażenie akceptacji ich wykonania przez zamawiającego w protokole odbioru tych robót, wykonanie usługi następuje w momencie faktycznego wykonania robót budowlanych lub budowlano-montażowych, czy też momencie akceptacji wykonania tych robót przez zamawiającego w protokole odbioru.

     Spółka argumentowała, że często było dla niej niemożliwe określenie podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego przed odbiorem robót przez zamawiającego.

     Trybunał stwierdził, że warunek, jakim jest sporządzenie protokołu odbioru przez zamawiającego następuje dopiero po upływie terminu, który jest mu przyznany na zgłoszenie usługodawcy ewentualnych wad, które powinien on skorygować, by usługa budowlana lub budowlano-montażowa była zgodna z uzgodnieniami, nie można wykluczyć, że wspomniana usługa nie zostanie całkowicie wykonana przed owym odbiorem.

     Podkreślił także, że podstawę opodatkowania odpłatnego świadczenia usług stanowi świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane z tego tytułu przez podatnika W konsekwencji w zakresie, w jakim nie jest możliwe określenie wynagrodzenia należnego od usługobiorcy przed dokonaniem przez niego odbioru usług budowlanych lub budowlano-montażowych, podatek od tych usług nie może stać się wymagalny przed owym odbiorem.

     TSUE stwierdził, że dopuszczalnym jest rozliczenie podatku po sporządzeniu protokółu odbiorczego, jeżeli, po pierwsze, formalność odbioru została uzgodniona przez strony w umowie i, po drugie, formalność ta stanowi materialne zakończenie usługi i ustala ostatecznie wysokość należnego świadczenia wzajemnego.

     Wyrok najprawdopodobniej będzie mieć przełomowe znaczenie dla przedsiębiorstw budowlanych, gdyż w istotny sposób wpływa na sposób ich opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz burzy dotychczas przyjętą praktykę opartą między innymi na interpretacji ogólnej.

     Należy także zauważyć, że wyrok może również oddziaływać na inne typy czynności opodatkowanych, których zakończenie może wynikać ze sporządzenia właściwego dokumentu określonego w umowie.

 

Maciej Flis

Młodszy konsultant

maciej.flis@isp-modzelewski.pl

Skontaktuj się z naszą redakcją