Serwis Doradztwa Podatkowego

Serwis Doradztwa Podatkowego – nr 404 – 15 maja 2017 r.

 

10. Opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych dyskonta w walucie obcej

W sporze dotyczącym zasad przeliczania dyskonta otrzymanego przez podatnika w walucie obcej, NSA wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 r. (II FSK 78/15)  utrzymał niekorzystny dla podatnika wyrok WSA w Warszawie (III SA/Wa 545/14) i uznał, że w świetle art. 5a pkt 12 oraz art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej określanej jako: „ustawa”) „przy sprzedaży przez emitenta papierów wartościowych z dyskontem nie jest możliwe odrębne przeliczanie kosztów uzyskania przychodów oraz przychodu podatkowego po ich wykupie (odkupie). Zawsze przychodem z kapitałów pieniężnych jest dyskonto”.

Sądy obu instancji uznały także, że „wykup lub odkup papierów wartościowych sprzedawanych z dyskontem nie ma wpływu na sposób przeliczania jego wysokości z waluty obcej na walutę krajową, dlatego zastosowanie znajdzie art. 11a ustawy […]”. NSA utrzymał przy tym wyrok WSA w Warszawie, przyznający rację Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie, którego decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych zaskarżył podatnik. Podatnik ten wystąpił o zwrot nadpłaty w podatku pobranym przez bank z tytułu dyskonta od przedterminowo wykupionych obligacji nominowanych w USD, nabytych przez bank w imieniu i na rzecz podatnika na podstawie umowy agencyjnej. Zdaniem podatnika bank błędnie przeliczył dyskonto po obliczeniu różnicy pomiędzy wartością nominalną uzyskaną z odkupu obligacji przez emitenta w USD a ceną zakupu obligacji w USD, a następnie dyskonto w USD przeliczył na PLN przy zastosowaniu kursu średniego USD ogłoszonego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. W ocenie podatnika, bank powinien odrębnie przeliczyć na PLN kwoty uzyskane z odkupu i ceny zakupu według kursu średniego waluty obcej ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień postawienia do dyspozycji wskazanej kwoty, a następnie obliczyć podstawę opodatkowania dyskonta od obligacji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty bowiem uznał, że skoro podatnik uzyskał przysporzenie majątkowe w walucie obcej, bank postąpił zgodnie z art. 11a ust. 1 i art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 13 grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że przy dyskoncie nie jest możliwe zastosowanie regulacji dotyczących odrębnego przeliczania na potrzeby obliczenia dochodu i kosztu podatkowego wyrażonego w walucie obcej. W ocenie DIS, przychodem z dyskonta stanowiącym podstawę pobrania przez płatnika 19% zryczałtowanego podatku dochodowego, na mocy art. 5a pkt 12 oraz art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy, jest różnica między kwotą uzyskaną z wykupu papieru wartościowego przez emitenta a ceną zakupu tegoż papieru. Bank, ustalając wartość przychodu, a zarazem podstawę opodatkowania, zobowiązany był obliczyć w pierwszej kolejności, na mocy art. 5a pkt 12 ustawy dyskonto, jako różnicę między kwotą uzyskaną z wykupu papieru wartościowego przez emitenta w walucie obcej, a ceną zakupu papieru wartościowego w walucie obcej i dopiero tak ustalone dyskonto przeliczyć na złote, według kursu średniego walut obcych, ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

WSA w wyroku z dnia 12 września 2014 r. (III SA/Wa 545/14) wydanym na skutek skargi złożonej przez podatnika od powyższej decyzji stwierdził, że jedyną wartością, która może być przeliczona z waluty obcej na walutę polską jest otrzymany przychód tj. dyskonto od papierów wartościowych. W ocenie Sądu ustawodawca przewidział, że jeśli podatnik otrzyma przychód w walucie obcej, także dyskonto, to przychód ten, zgodnie z treścią art. 11a ust. 1 ustawy, zostanie przeliczony na PLN według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19% opodatkowywane jest więc otrzymane dyskonto od papierów wartościowych tj. przychód z kapitałów pieniężnych. Sąd wyjaśnił ponadto, że podatkowe różnice kursowe w sensie prawnym, stosownie do art. 24c ustawy dotyczą wyłącznie przychodów i kosztów uzyskania przychodów. Podatnicy uzyskujący więc przychody z pozostałych źródeł przychodów, w tym z dyskonta od papierów wartościowych, nie rozpoznają różnic kursowych.

NSA, oddalając skargę kasacyjną podatnika od wzmiankowanego wyroku uznał, iż Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko organów podatkowych, że w świetle art. 5a pkt 12 oraz art. 17 ust 1 pkt 3 ustawy przy sprzedaży przez emitenta papierów wartościowych z dyskontem nie jest możliwe odrębne przeliczanie kosztów uzyskania przychodów oraz przychodu podatkowego po ich wykupie (odkupie). Zawsze przychodem z kapitałów pieniężnych jest dyskonto. Wykup lub odkup papierów wartościowych sprzedawanych z dyskontem nie ma więc wpływu na sposób przeliczania jego wysokości z waluty obcej na walutę krajową. Dlatego zastosowanie znajdzie art. 11a ust 1 ustawy i w konsekwencji jej art. 30a ust 1 pkt 2 nakazujący pobrać podatek od tego rodzaju przychodów z kapitałów pieniężnych.

dr Joanna Kiszka
Konsultant podatkowy
joanna.kiszka@isp-modzelewski.pl
tel. (32) 259 71 50

 

Skontaktuj się z naszą redakcją