Serwis Doradztwa Podatkowego

Serwis Doradztwa Podatkowego – nr 418 – 21 sierpnia 2017 r.

 

2. Czy sprzedaż apartamentów spełniających warunki techniczne wymagane dla lokali mieszkalnych podlega preferencyjnej stawce VAT?

W sporze o wysokość stawki podatku od towarów i usług z tytułu dostawy lokali (apartamentów) w zespole budynków usługowych o funkcji turystycznej i handlowej stanowisko zajął MF, WSA w Szczecinie, a w prawomocnym wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r. (I FSK 1671/15) również NSA. W stanie faktycznym sprawy Spółka, występując o interpretację indywidualną wskazała, że realizuje inwestycję, obejmującą budowę zespołu budynków, który został zaliczony – w myśl załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – do XIV kategorii obiektów budowlanych – budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego. W przedmiotowym zespole budynków znajdować się będą się głównie apartamenty, tj. lokale przeznaczone do rekreacji indywidualnej i 1 lokal o funkcji handlowej. Spółka podała ponadto, że lokale te, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, będą lokalami samodzielnymi i będą mogły stanowić przedmiot odrębnej własności oraz obrotu prawnego, jako że zostaną dla nich założone oddzielne księgi wieczyste. Jednocześnie na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (dalej powoływanej jako: „ustawa”) apartamenty te staną się odrębnymi od budynku towarami i stanowić będą samodzielny przedmiot czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Samodzielność lokali, jako lokali użytkowych, zostanie stwierdzona w zaświadczeniach wydanych przez starostę, przy czym apartamenty zostaną określone w tych zaświadczeniach jako lokale użytkowe – apartamenty. Spółka podała, że w aktach notarialnych, dokumentujących przedwstępne umowy ustanowienia odrębnej własności lokali i sprzedaży, każdorazowo oświadcza, iż apartamenty spełniać będą pod względem technicznym warunki lokali mieszkalnych przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Apartamenty będą mieć zatem – zdaniem Spółki – charakter mieszkalny, tzn. będą umożliwiać stały pobyt ludzi i zaspokajanie ich potrzeb mieszkaniowych, a tym samym nie będą różnić się od typowych mieszkań. W takim stanie rzeczy Spółka prezentowała stanowisko, że dostawa przedmiotowych apartamentów powinna podlegać opodatkowaniu z uwzględnieniem stawki 8% wynikającej z art.41 ust.2 w związku z art.41 ust.12 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej powoływanej jako: „ustawa”). Przeciwny pogląd – zaaprobowany przez WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 6 maja 2015r. (I SA/Sz 1330/14) – wyrażał organ w wydanej interpretacji.

W interpretacji indywidualnej z 9 lipca 2014 r. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Wskazał przy tym, że skoro ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do ustawy nie zawierają definicji lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego, to należy posiłkować się przepisami ustawy o własności lokali, z tych zaś – a w szczególności z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali – wynika, że spełnienie wymagań dotyczących charakteru lokali stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Jeśli więc starosta w zaświadczeniach określi przedmiotowe apartamenty jako lokale użytkowe, to – zdaniem Ministra Finansów – nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, że przedmiotem sprzedaży będą lokale spełniające warunki do uznania ich za lokale mieszkalne na postawie ustawy o własności lokali. W konsekwencji, Organ interpretacyjny uznał, że sprzedaż apartamentów podlega opodatkowaniu stawką podstawową, tj.: 23%.

Jak wskazywano, poglądy organu podzielił Sąd pierwszej instancji, do którego podatnik wniósł skargę na interpretację. WSA zaznaczył, że Spółka nie przesądziła o mieszkalnym charakterze lokali i nie zgodził się ze stanowiskiem, że dla oceny, czy dany lokal jest lokalem mieszkalnym wystarczy, jeśli jako lokal użytkowy (co jest stwierdzone dokumentem urzędowym wydanym przez właściwy organ oraz znajdzie potwierdzenie w akcie notarialnym) spełnia on warunki techniczne lokalu mieszkalnego. Z preferencji może jedynie korzystać lokal spełniający warunek „bycia” lokalem mieszkalnym w momencie sprzedaży, o czym przesądza np. treść zaświadczenia wydanego przez starostę oraz treść aktu notarialnego.

Podatnik zaskarżył powyższy wyrok w całości, jednak NSA wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał. Również NSA był bowiem zadania, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego nie wynika, aby apartamenty były lokalami mieszkalnymi, a tylko dostawa takich lokali korzysta z preferencyjnej stawki podatkowej.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r. (I FSK 1671/15) NSA podkreślił w szczególności, że wprowadzenie preferencyjnej stawki podatkowej miało rozwiązywać określony problem społeczny (zwiększać dostępność do własnych mieszkań), a nie obniżać koszty budowy obiektów turystycznych, rekreacyjnych itp., których podstawowym zadaniem jest realizowanie innych niż mieszkaniowe potrzeb konsumentów. Zdaniem NSA, o charakterze lokalu w kontekście zastosowania stawki preferencyjnej decydują obiektywne przesłanki świadczące o typowo mieszkaniowym zastosowaniu lokalu realizującego takie właśnie potrzeby, do których nie sposób zaliczyć lokali użytkowych – apartamentów przeznaczonych dla celów np. rekreacyjnych, czy na wynajem, co potwierdzają m.in. wyroki NSA z 10 lutego 2015r. (I FSK 1976/13) i z 11 kwietnia 2014r. ( I FSK 702/13). NSA podkreślił, że aby dostawa lokalu (w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie) korzystała z preferencyjnej stawki podatku VAT w wysokości 8 % powinna dotyczyć lokalu w budynku mieszkalnym sklasyfikowanego w dziale 11 PKOB – z wyłączeniem lokali użytkowych, lokalu mieszkalnego w budynku niemieszkalnym sklasyfikowanym w PKOB w dziale 12 lub obiektu sklasyfikowanego w PKOB w klasie ex 1264 (wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych).

dr Joanna Kiszka
Konsultant podatkowy
joanna.kiszka@isp-modzelewski.pl
tel. (32) 259 71 50

 

Skontaktuj się z naszą redakcją