Serwis Doradztwa Podatkowego

Strategia zarządzania oparta o koncepcję społecznej odpowiedzialności biznesu a prawo do odliczenia podatku naliczonego

     Analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazuje, że wbrew stanowisku większości Organów podatkowych Sądy na ogół pozytywnie odnoszą się do możliwości odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wskazujących Podatnika jako nabywcę towarów i usług na potrzeby programów CSR (Corporate Social Responsibility), wdrażanych w ramach prowadzenia odpowiedzialnej społecznie działalności gospodarczej.

     Działania w ramach projektu CSR służące filantropii a zarazem stanowiące element strategii zarządzania podmiotem gospodarczym, zostały poddane kwalifikacji z punktu widzenia następstw w podatku od towarów i usług m.in. w wyroku NSA z 2 kwietnia 2019 r. (I FSK 561/17). Sąd oddalił w nim skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r. (III SA/Wa 2881/15), uchylającego interpretację indywidualną Ministra Finansów, w której zanegowano stanowisko Podatnika, że ma on prawo do pomniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących wydatki związane z programem CSR, wykonania prac CSR nie powinien traktować jako czynności opodatkowanej VAT, natomiast powinien traktować jako czynność opodatkowaną VAT przekazanie towarów CSR, z wyjątkiem, gdy towary te stanowią prezenty o małej wartości, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (alej powoływanej jako: „ustawa”).

     Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji, przywołując treść art. 86 ust. 1 ustawy w przyjął, że wydatki wchodzące w skład wdrażanego programu społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) nie miały bezpośredniego związku z działalnością opodatkowaną prowadzoną przez Podatnika oraz że brak jest choćby pośredniego wpływu realizowanej inwestycji, na przyszłą sprzedaż opodatkowaną prowadzoną przez Podatnika, przez ewentualne nakłonienie potencjalnych klientów do nabywania jego towarów, po remoncie wybranego obiektu. W rezultacie (jak przyjęto w zaskarżonej interpretacji), skoro nabyte towary nie posłużą czynnościom opodatkowanym, to w świetle art. 86 ust. 1 ustawy Podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków dotyczących CSR.

     Podatnik argumentował, że prowadzenie programów CSR nie stanowi celu samego w sobie, lecz jest elementem prowadzonej strategii marketingowej i ma w pierwszej kolejności wpływać na zwiększenie sprzedaży przez realizację określonych celów, tj. uzyskanie lojalności klienta jak również pozyskiwanie nowych klientów; podniesienie wiarygodności w oczach partnerów handlowych, jak i władz i społeczności lokalnych; zwiększenie rozpoznawalności na rynku, a w efekcie zwiększenie zainteresowania produktami; ukazanie Podatnika, jako podmiotu odpowiedzialnego społecznie, angażującego się w projekty ważne dla społeczności lokalnej, tj. firmy przyjaznej mieszkańcom, który troszczy się o społeczność zamieszkującą tereny na obszarze jej działalności.

     W orzecznictwie NSA - w tym m.in. w wyrokach z 13 listopada 2013 r. (I FSK 1606/12), z 13 czerwca 2018 r. (I FSK 1420/16) oraz z 26 września 2018 r, (II FSK 2500/16) - wyjaśniono, że wydatki na nabycie towarów i usług, poniesione w związku z realizacją społecznej odpowiedzialności biznesu mogą być kwalifikowane jako wydatki o charakterze marketingowym i mogą mieć związek z prowadzoną przez podatnika działalnością opodatkowaną. Jest to – jak podkreślono – koncepcja zarządzania przedsiębiorstwem, polegająca na świadomym, zrównoważonym działaniu zorientowanym nie tylko na zysk finansowy i aspekty ekonomiczne, ale także uwzględniającym potrzeby i wymagania szeroko pojętych interesów społecznych i ekologicznych w otoczeniu firmy.

     Stanowisko to podzielił także NSA w składzie rozpoznającym skargę od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r. (III SA/Wa 2881/15). NSA zgodził się z oceną wyrażoną przez Sąd I instancji, który wskazując na art. 86 ust. 1 ustawy oraz na przepisy dyrektywy 2006/112/WE (w tym na art. 168) i orzecznictwo TSUE przyjął, że Organ interpretacyjny błędnie przyjła brak związku przyczynowego pomiędzy prowadzoną przez Podatnika działalnością opodatkowaną a wydatkami poniesionymi na nabycie towarów i usług w ramach programu CSR, opartego na doktrynie społecznej odpowiedzialności biznesu.

     W opinii Sądów obu instancji, o pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością opodatkowaną można mówić wówczas, gdy wprawdzie zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do obrotu, lecz przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do zwiększenia sprzedaży opodatkowanej. Taki, pośredni charakter mogą mieć wydatki ponoszone na cele reklamowe i marketingowe. Co do zasady działania marketingowe przekładają się bowiem bezpośrednio na wizerunek firmy i pośrednio mogą wpływać na zwiększenie prowadzonej przez Podatnika działalności opodatkowanej, co wskazuje na to, że podatnik powinien mieć prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z poniesionymi na ten cel wydatkami na nabycie towarów i usług.

     Należy dodać, że pogląd ten bywa akceptowany przez część Organów podatkowych. Przykładowo znalazł wyraz w interpretacjach indywidualnych: Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 7 marca 2016r. (IBPB-1-3/4510-92/16/MO), Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 grudnia 2015r. (ILPB3/4510-1-441/15-3/KS) i z 31 marca 2015r. (ILPB3/423-718/14-3/PR) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 października 2014 r. (IPPB5/423-845/14-2/JC).

 

    

dr Joanna Kiszka
joanna.kiszka@isp-modzelewski.pl
tel. (32) 259 71 50

Skontaktuj się z naszą redakcją