Serwis Doradztwa Podatkowego

Umowy sprzedaży i zamiany walut wirtualnych a podatek od czynności cywilnoprawnych – projektowane zmiany

     Coraz szersza i bardziej szczegółowa staje się stopniowo regulacja prawnopodatkowa transakcji, których przedmiotem są waluty wirtualne. Po wprowadzeniu w 2018 r. legalnej definicji walut wirtualnych i uregulowaniu mocą nowelizacji z 23 października 2018 r. po raz pierwszy kwestii podatkowych dotyczących osiągania dochodów z obrotu przedmiotowymi walutami, projektowana jest zmiana ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej określanej jako: „ustawa z dnia 9 września 2000 r.”). Projekt nowelizacji tejże ustawy został 2 sierpnia 2019 skierowany do opiniowania.

     Zgodnie z definicją wprowadzoną mocą ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, przez walutę wirtualną rozumie się cyfrowe odwzorowanie wartości, które nie jest:

a) prawnym środkiem płatniczym emitowanym przez NBP, zagraniczne banki centralne lub inne organy administracji publicznej,

b) międzynarodową jednostką rozrachunkową ustanawianą przez organizację międzynarodową i akceptowaną przez poszczególne kraje należące do tej organizacji lub z nią współpracujące,

c) pieniądzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,

d) instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,

e) wekslem lub czekiem

– oraz jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze i akceptowane jako środek wymiany, a także może być elektronicznie przechowywane lub przeniesione albo może być przedmiotem handlu elektronicznego

     Przychody z odpłatnego zbycia tak rozumianej waluty zakwalifikowane zostały do przychodów z kapitałów pieniężnych – w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych oraz odpowiednio do przychodów z zysków kapitałowych – w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych. Jednocześnie wzajemna wymiana walut wirtualnych w obu tych podatkach zachowuje neutralność.

     W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych tymczasem jednoznaczne oznaczenie skutków obrotu wirtualną walutą byłoby cokolwiek utrudnione. Wynika to ze specyfiki transakcji mających za przedmiot ową walutą i niedostosowania do nich regulacji ustawy z dnia 9 września 2000 r. , zgodnie z którą podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy sprzedaży i zamiany, jeżeli ich przedmiotem są rzeczy i prawa majątkowe.

     W szczególności z uwagi na anonimowość stron umowy sprzedaży i zamiany walut wirtualnych niemożliwe jest ustalenie statusu podatkowego zbywcy, stanowiącego w świetle art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. okoliczność rozstrzygającą o obciążeniu danej transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Ponadto trudno orzec, gdzie w przypadku obrotu walutą wirtualną dochodzi do dokonania czynności cywilnoprawnej. Mając zaś na uwadze przepisy ustawy z dnia 9 września 2000 r., zgodnie z którymi podatkowi podlegają, czynności cywilnoprawne, których przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium RP, a w przypadku gdy prawa majątkowe wykonywane są za granicą – o ile nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP i czynność cywilnoprawna dokonywana jest na terytorium RP – ustalenie wskazanych okoliczności jest dla opodatkowania kluczowe.

     W opisanej sytuacji w celu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umów sprzedaży i zamiany walut wirtualnych konieczne byłoby stworzenie poświęconej im kompleksowej regulacji prawnej. Prawodawca zrezygnował jednak z takiego rozwiązania, odstępując od poboru podatku. Rozwiązanie to nosiło jednak cechy tymczasowości.

     Najpierw na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2018 r. zaniechano poboru podatku od czynności cywilnoprawnych od umów sprzedaży lub zamiany walut wirtualnych od dnia wejścia w życie rozporządzenia (tj. od 13 lipca 2018r.) do dnia 30 czerwca 2019 r. Następnie zaś na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży lub zamiany waluty wirtualnej okres stosowania zaniechania poboru przedłużono do dnia 31 grudnia 2019 r.

     Rozwiązaniem ostatecznym przewidzianym w projekcie nowelizacji ustawy z dnia 9 września 2000 r., datowanym na 23 lipca 2019 r. , ma być jednak wprowadzenie zwolnienia od podatku umów sprzedaży i zamiany walut wirtualnych w podanym na wstępie rozumieniu ustalonym w art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Proponuje się, aby ustawa miała zastosowanie do czynności cywilnoprawnych dokonanych od 1 stycznia 2020 r.

 

    

dr Joanna Kiszka

joanna.kiszka@isp-modzelewski.pl

tel. (32) 259 71 50

Skontaktuj się z naszą redakcją