Brak waloryzacji progów podatkowych do 2028 r.

Od początku obowiązywania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j od 1992 r., progi podatkowe były waloryzowane corocznie. Przerwa nastąpiła w latach 2002 – 2006, a następnie od 2009 r. do 2021 r. Ostatnia waloryzacja miała miejsce w 2022 r. Od tamtego czasu przeciętne wynagrodzenie brutto wg danych GUS wzrosło o 12,8% w 2023 r., 14,3% w 2024 r. oraz wg prognozy o 8% w tym roku. Oznacza to, że brak waloryzacji progów podatkowych powoduje, że coraz więcej osób przekracza drugi próg podatkowy. Najczęściej następuje to pod koniec roku i wówczas jest to niemałe zaskoczenie. Przykładowo dla wynagrodzenia 15.000,00 zł. przekroczenie pierwszego progu podatkowego nastąpi w października a dla wynagrodzenia 20.000,00 zł. już w sierpniu. Obecnie problem ten dotyczy osób, których wynagrodzenie miesięczne brutto jest wyższe od około 12.000,00 zł. Sytuacja ta będzie jednak dotyczyła coraz większej liczby podatników ponieważ płaca minimalna podlega waloryzacji a w konsekwencji też inne wynagrodzenia, a zgodnie z przyjętymi założeniami w planie budżetowo-strukturalnym zamrożenie progów podatkowych zaplanowano do 2028 r.

W konsekwencji coraz więcej osób współpracuje z firmami w ramach B2B. Wówczas mają możliwość wybrania bardziej korzystnych form opodatkowania, np. podatkiem liniowym (19% od całości rocznych dochodów) czy ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Stawki ryczałtu wynoszą od 2% do 17%, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, np. 14% dla lekarzy, czy 17% dla prawników wykonujących wolny zawód. Co prawda 4 grudnia br. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy, zakładający uprawnienie PIP do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę, ale budzi on wiele kontrowersji, również natury prawnej.

Biorąc pod uwagę średni przewidywany wzrost PKB Polski na lata 2025 – 2027 w prognozach Banku Światowego, UE czy OECD w wysokości około 3,5% oraz problemy na rynku pracy, co będzie wpływało na wzrost wynagrodzeń, warto rozważyć powrót do corocznej waloryzacji progów podatkowych co najmniej o wskaźnik inflacji. W przeciwnym razie realne wynagrodzenia podatników będą spadały co będzie dodatkową presją na wzrost kosztów wynagrodzeń bo pracownicy będą ją wywierali w celu urealnienia dochodów.