Co dalej z nowelizacją ustawy o doradztwie podatkowym?

Długo wyczekiwana nowelizacja ustawy o doradztwie podatkowym oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi trafiła ponownie do senackiej komisji budżetu i finansów publicznych w wyniku zgłoszenia poprawek na posiedzeniu Senatu.

Poprawka została dodana przez senatora Ryszarda Świlskiego i ma na celu doprecyzowanie przepisów dotyczących umożliwienia doradcom podatkowym udzielania opinii i porad dotyczących regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej. W celu zaopiniowania jej, nowelizacją ponownie zajmuje się senacka komisja budżetu i finansów.

O nowelizacji słów kilka

Przyjęta przez Sejm nowelizacja ustawy o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (druk sejmowy nr 1729) jest na dalszym etapie prac legislacyjnych w Senacie. Nowelizacja wprowadza największy pakiet zmian w zakresie czynności związanych z doradztwem podatkowym od 2014 roku i stanowi odpowiedź na potrzeby dynamicznie zmieniającego się otoczenia gospodarczo – prawnego w którym zawód ten wymaga coraz wyższych kompetencji. Nowelizacja ma na celu dostosowanie zawodu doradcy podatkowego do aktualnych realiów rynkowych i nadanie osobom wykonującym zawód doradcy podatkowego odpowiedniego dla pełnionej funkcji prestiżu.

Zmiany zaproponowane w nowelizacji dotkną czterech obszarów: zakresu obowiązków i uprawnień doradcy podatkowego, przebiegu postępowania dyscyplinarnego, zakresu uprawnień i zadań Krajowej Izby Doradców Podatkowych oraz egzaminu na doradcę podatkowego i Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego (dalej jako: Komisja Egzaminacyjna).

Zakres czynności doradztwa podatkowego zawarty w art. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (dalej jako: ustawa) został rozszerzony oraz doprecyzowany. Zgodnie z art. 1 pkt 1 nowelizacji, doradca podatkowy będzie mógł wykonywać obowiązki informacyjne, sprawozdawcze oraz związane z raportowaniem wynikających z prawa podatkowego oraz opłat uregulowanych przez Ordynację podatkową (czyli również w sprawach opłat, które formalnie nie są podatkami) na rzecz podatnika lub inkasenta obciążonego powyższymi obowiązkami. Doradca podatkowy będzie mógł również udzielać na zlecenie lub na rzecz podatnika, inkasenta lub innego podmiotu wyjaśnień porad i opinii związanych z obowiązkami podatkowymi i celnymi oraz obowiązkami dotyczącymi opłat uregulowanych w Ordynacji podatkowej.

Doradca podatkowy będzie reprezentował podmioty, na których rzecz działa w postępowaniach przed organami administracji publicznej oraz w zakresie kontroli sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych. Reprezentując klienta przed sądem będzie musiał nosić togę, tak jak adwokat lub radca prawny. Zmiana ta ma na celu podniesienie prestiżu tej profesji. Nowelizacja ustawy o doradztwie podatkowym umożliwi także wykonywanie zawodu doradcy podatkowego na podstawie umowy cywilnoprawnej. W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 27 ustawy, doradca podatkowy może wykonywać działalność zawodową jedynie na podstawie umowy o pracę albo jako przedsiębiorca lub uczestnik spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Zmiana zawarta w nowelizacji, umożliwi wykonywanie tego zawodu również np. na podstawie umowy zlecenie.

Zmienią się przepisy dotyczące postępowania dyscyplinarnego oraz zaostrzone zostaną kary za poszczególne przewinienia. Doradca podatkowy zaniedbujący obowiązek opłacania składek przez 12 miesięcy zostanie wykreślony z listy doradców podatkowych. Celem wprowadzenia tej regulacji jest odciążenie sądów dyscyplinarnych. Nowelizacja ustawy do katalogu dostępnych kar dyscyplinarnych dodaje karę pieniężną. Ponadto, orzeczenie kary w postaci nagany, kary pieniężnej lub kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu skutkuje również utratą biernego prawa wyborczego do organów samorządu na okres 4 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Koszty postępowania dyscyplinarnego będą miały charakter zryczałtowany. Będzie je ponosił obwiniony, jeżeli zostanie ukarany. W przeciwnym przypadku, koszty ponosić będzie Krajowa Izba Doradców Podatkowych. W sytuacji, w której osoba wykonująca zawód doradcy podatkowego zostanie ukarana za kilka przewinień dyscyplinarnych, sąd dyscyplinarny wymierzy tej osobie karę za poszczególne przewinienia, a następnie karę łączną. Wzrośnie także kara za podszywanie się pod doradcę podatkowego, z 50 tys. zł do 100 tys. zł.

Lista doradców podatkowych będzie prowadzona w formie elektronicznej. Krajowa Izba Doradców Podatkowych ma obowiązek opublikować w Biuletynie Informacji Publicznej następujące dane doradcy podatkowego: numer i datę wpisu na listę, imię i nazwisko doradcy, siedzibę wykonywania czynności związanych z doradztwem podatkowym. W Biuletynie będzie widoczna także informacja dotycząca skreślenia doradcy podatkowego z listy lub zawieszenia wykonywania przez niego usług.

Uchylony zostanie art. 12, który uprawnia Ministra Finansów do wydania rozporządzenia określającego tryb i zakres podawania do publicznej informacji danych osób wykonujących zawód doradcy podatkowego.

Duże zmiany nastąpią w obszarze egzaminu na doradcę podatkowego, zaczynając od zaprzestania publikacji wykazu pytań i zadań na egzamin – zdający egzamin mogą za to liczyć na zestawy przykładowych pytań z odpowiedziami które mogą okazać się przydatne podczas przygotowań. W nowelizacji ustawy przewidziany jest również okres przejściowy – osoby które rozpoczęły egzamin, zdają go na dotychczas obowiązujących zasadach. Osoby składające wniosek o egzamin po 1 marca 2026 r. będą zdawały egzamin zgodny z nowymi regulacjami w tym zakresie.

Wróć do spisu treści serwisu