Czy od lutego 2026 r. będziemy dwa razy fakturować tę samą sprzedaż?

Podatnicy VAT usiłują pozytywnie dostosować się do wymogów, które od lutego 2026 r. narzuca im nowy system fakturowania. Niektórych pomysłów naszego ustawodawcy nie sposób zrozumieć, a zwłaszcza art. 106nda ust. 16 ustawy o VAT, który „uznaje” (co to znaczy?) za fakturę elektroniczną w rozumieniu tego przepisu również fakturę ustrukturyzowaną, jeżeli data jej przesłania do KSeF jest późniejsza niż data, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 1. Jest to przepis wewnętrznie sprzeczny, bo faktura może mieć tylko jedną postać: albo elektroniczną (jest wysłana do kontrahenta) albo ustrukturyzowaną (która jest tylko wysłana do KSeF): tertium non datur.

Może trzeba machnąć ręką na te zawiłości i kierować się zdrowym rozsądkiem: jeżeli podatnik wystawi fakturę elektroniczną, czyli skutecznie wyśle ją do kontrahenta, to już wykonał obowiązek ustawowy wynikający z tej ustawy. Faktura VAT już powstała i otrzymał ją kontrahent. Jeżeli dokument ten zostanie następnie przesłany do KSeF, to nie jest to powtórne „wystawienie faktury”, lecz utworzenie jego swojskiej kopii w szczególnej formie. Może tu dać również inną odpowiedź: w tym przypadku występuje obowiązek podwójnego fakturowania, czyli są dwa podatki należne, tylko który trzeba zapłacić? Oba, czy tylko jeden? Pamiętajmy, że przepisy te są adresowane do księgowych, którzy dokładnie czytają przepisy i chcą się do nich dostosować.

Drugim problemem jest treść faktur elektronicznych, o których mowa w art. 106nda, 106nf i 106nh ustawy o VAT. Ich wystawienie ma być zgodne ze wzorem obowiązującym dla faktury ustrukturyzowanej. Dlaczego? Nie wiadomo. Podatnicy zapowiadają, że machną ręką na ten wymóg i będą podawać w ich treści również informacje biznesowe, ekonomiczne a nawet reklamowe. W 2026 r. nic za to nie grozi. Ale gdy dokument ten będzie miał postać papierową, to czy będą do niego stosować te przepisy? Oczywiście nie, ale już nie trzeba będzie go wysyłać do KSeF, bo wtedy to już na pewno będą wystawione dwie faktury i będą dwa podatki należne.

Podstawowym problemem jest więc ustawowa postać faktury: zgodnie z art. 2 ustawy o VAT są tylko trzy odrębne postacie faktury VAT: papierowa, elektroniczna i ustrukturyzowana. Czytając kolejne przepisy na ten temat można jednak dojść do wniosku, że dana czynność może wymagać wystawienia faktury w dwóch a nawet trzech postaciach i każda z nich jest w sensie prawnym „fakturą”.

Czy ktoś posprząta ten bałagan?