Opuszczenie miejsca zamieszkania przez ubezpieczoną w trakcie zwolnienia chorobowego

Sąd Rejonowy w Łomży w wyroku z dnia 14 października 2025 r. (sygn. IV U 106/25) zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 30 kwietnia 2025 r. W rozstrzygnięciu tym przyznano A. G. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 24 stycznia 2025 r. do 24 lutego 2025 r., jednocześnie stwierdzając brak podstaw do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Istota sporu sprowadzała się do oceny czy opuszczenie miejsca zamieszkania przez ubezpieczoną w trakcie zwolnienia chorobowego, spowodowanego złamaniem podudzia, w celu jednorazowej wizyty u adwokata celem złożenia podpisu pod dokumentami dotyczącymi podziału majątku, stanowiło wykorzystanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Sąd Rejonowy uznał zaskarżoną decyzję ZUS za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu prawnym podkreślono, że wykonywanie przez ubezpieczonego zwykłych czynności życia codziennego nie może automatycznie prowadzić do utraty prawa do zasiłku, o ile czynności te nie wpływają negatywnie na proces leczenia i rekonwalescencji. Kluczowym elementem dowodowym była opinia lekarza orzecznika ZUS z dnia 30 czerwca 2025 r., która jednoznacznie wskazała, iż wizyta u adwokata nie miała negatywnego wpływu na stan zdrowia A. G. W świetle powyższego, Sąd uznał, że działanie ZUS było arbitralne i sprzeczne z zasadami logiki oraz rzetelnej oceny materiału dowodowego. Stwierdzono, że incydentalne opuszczenie miejsca zamieszkania w celu załatwienia niezbędnej sprawy formalnej, przy zachowaniu środków ostrożności (transport przez osobę trzecią), nie może być utożsamiane z nadużyciem prawa do świadczenia, tym bardziej, że ZUS nie wykazał, aby takie zachowanie miało utrudniać proces leczenia po przebytym złamaniu. Konsekwencją uznania, że świadczenie było należne, było jednoczesne oddalenie żądania zwrotu zasiłku, gdyż ubezpieczonej nie można było przypisać złej woli w rozumieniu art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W związku z powyższym należy przyznać, że jednorazowe opuszczenie przez ubezpieczonego miejsca zamieszkania w okresie orzeczonej niezdolności do pracy w celu załatwienia niezbędnej czynności formalnej lub prawnej (np. wizyty u adwokata w celu złożenia podpisu), które nie wymaga wzmożonego wysiłku fizycznego i – co potwierdzone jest w dokumentacji medycznej lub opinii lekarza orzecznika ZUS – nie ma negatywnego wpływu na proces leczenia i rekonwalescencji, nie stanowi wykorzystania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. Taka czynność mieści się w granicach dozwolonej aktywności życiowej, która nie narusza zasadniczego celu zwolnienia, jakim jest powrót do zdrowia, a tym samym nie uprawnia organu rentowego do pozbawienia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego ani do żądania jego zwrotu.

Wróć do spisu treści serwisu