Podmiot reprezentujący w roli płatnika podatku od towarów i usług – system kaucyjny
System kaucyjny w Polsce został wprowadzony ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw, a następnie został znowelizowany na mocy ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Według informacji przedstawionych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska obowiązywanie systemu kaucyjnego w Polsce ma nastąpić nie wcześniej niż z dniem 1 października 2025 r.
Ustawodawca przewidział również możliwość działania podmiotów reprezentujących, którym przypisano rolę płatników podatku z tytułu nieodebranych kaucji. Na gruncie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. oraz ustawy z dnia 11 marca 2004 r., podmiot reprezentujący system kaucyjny przejmuje obowiązki płatnika podatku w zakresie niezwróconych kaucji pobranych przez wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje. Wprowadzający są zobowiązani do przekazywania pobranej kaucji temu podmiotowi w dwóch terminach miesięcznych (do 7. dnia miesiąca za okres od 15. do ostatniego dnia miesiąca poprzedniego oraz do 21. dnia miesiąca za okres od 1 do 14 dnia miesiąca).
W konsekwencji:
- Podmiot reprezentujący zarządza środkami z kaucji i ponosi obowiązek obliczenia oraz wpłaty podatku od niezwróconych kaucji do końca stycznia roku następującego po roku rozliczeniowym.
- Obowiązek zapłaty podatku spoczywa na podmiocie, który faktycznie dysponuje środkami finansowymi i posiada pełną informację na temat zwrotów i wprowadzonych opakowań.
- Podmiot reprezentujący zobowiązany jest dokonać płatności podatku na odrębny mikrorachunek wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje, nawet jeśli jeden podmiot reprezentujący obsługuje wielu wprowadzających.
- Nie składa się odrębnej deklaracji ani informacji do urzędu skarbowego w związku z tą wpłatą, co jest rozwiązaniem analogicznym do mechanizmu płatników podatku (np. komorników).
Kwota wpłaconego podatku z tytułu niezwróconej kaucji nie jest wykazywana w pliku JPK_VAT podmiotu reprezentującego, o ile nie jest związana z jego własną działalnością gospodarczą. Przy ustalaniu należnego podatku uwzględniane są wszystkie zwroty opakowań (nawet rozliczone przez innych reprezentujących).
W przypadku współistnienia kilku systemów kaucyjnych, podmioty reprezentujące są zobowiązane zawrzeć pisemne umowy regulujące zasady rozliczeń i wymiany informacji o zwrotach. Taka współpraca ma umożliwić każdemu z podmiotów reprezentujących prawidłowe rozliczenie podatku w imieniu przypisanego mu wprowadzającego.
Przepisy podatkowe nie określają formy wymiany danych między stronami – zasady te powinny wynikać z zawartych umów cywilnoprawnych. Jednakże wprowadzający mają obowiązek przekazać wszelkie niezbędne dane, w tym o liczbie opakowań wprowadzonych do obrotu w danym roku, aby umożliwić reprezentującemu wykonanie obowiązków jako płatnika podatku.
