W ciągu trzech tygodni wojny między Ukrainą i Rosją straciliśmy prawdopodobnie nawet 13% wartości naszych aktywów, a ceny wielu towarów rosłyby jeszcze szybciej gdyby nie redukcja zleceń skutkująca spadkiem popytu na wielu rynkach: załamują się szybko rynki usług, zwłaszcza niematerialnych i części konsumpcyjnych. Pojawiła się nawet panika, ucieczka od złotego. Chcemy nawet stąd uciekać: ustawiły się wielogodzinne kolejki po paszporty, bo dominuje przekonanie, że inne państwa UE zamkną granice z Polską, która zostanie wplątana w wojnę. Bez jednego wystrzału zaczęliśmy przegrywać już wojnę, w której nie jesteśmy stroną. Problemy podatkowe spadły na dalszy, w zasadzie już nieistotny niestety plan.
Ponoć propagandą wojenną chciano przykryć (i przykryto) katastrofę wizerunkową Polskiego Ładu: można pogratulować – udało się. Ale teraz po raz pierwszy naprawdę boimy się wojny, w której również w sensie praktycznym nie uczestniczymy, ale także – jako członek NATO – nie możemy uczestniczyć, bo protektor tego paktu powiedział jasno: nie będzie interwencji wojsk tej organizacji na Ukrainie, bo USA nie chcę (podobnie jak wszyscy) wojny z Rosją.
Czy na pewno „wszyscy”? Przecież prawie każdy przedstawiciel tzw. klasy politycznej i „opiniotwórczych mediów” mówi coś zupełnie innego: ponoć „jesteśmy już w stanie wojny z Rosją”, a po Ukrainie przyjdzie (jakoby) kolej na nas. Tu najczęściej są cytowane słowa nieżyjącego już byłego prezydenta Lecha Kaczyńskiego wypowiedziane w Tbilisi przed kilkunastu laty. Przypomnę , że po Gruzji i Ukrainie wymienił państwa bałtyckie, a dopiero potem nasz kraj – jako cel „rosyjskiej agresji”. Był to niewątpliwie ważny polityk naszej najnowszej historii, ale przypomnę, że wtedy nasi obywatele nie wzięli tych słów na serio i nie przestraszyliśmy się „zagrożenia rosyjskiego”. Dzięki temu mieliśmy kilkanaście dobrych lat, panował w miarę wysoki optymizm, wiara w przyszłość przez co m.in. PiS wygrał dwa razy wybory. Gdybyśmy uwierzyli również w te proroctwa (tak jak teraz już w nie wierzymy), wyemigrowałoby z Polski nie tylko kolejne dwa miliony ludzi, ale również nasze pieniądze, których przecież nie warto inwestować w kraju zagrożonym (jakoby) agresją rosyjską.
W ciągu ostatnich kilku lat, gdy zaczęła się internetowa i medialna obróbka w wykonaniu lobbystów wojennych odbyłem setki rozmów (publicznych i prywatnych) z polskim biznesem na temat perspektyw wojennych naszego kraju. Najczęściej zadawano pytanie: czy wierzyć w propagandę wojenną, czyli w militarny konflikt polsko-rosyjski? Tu muszę coś ważnego zastrzec: obawy, że wybuchnie konflikt zbrojny między Ukrainą a Rosją nie były istotne i nie wpływały na nasz optymizm. Część moich rozmówców brało go pod uwagę, ale nie o „naszą wojnę” im chodziło: Pytanie ich było proste: czy warto inwestować, rozwijać biznes, kupować nieruchomości?
Nomen omen – niezależnie od domniemanych poglądów politycznych moich rozmówców – dominowało przekonanie (być może dość naiwne), że obecna większość polityczna nie będzie sprzyjać tylko „zagranicznym inwestorom”, lecz również chronić będzie Polski biznes. Powtarza się stała i dość oczywista prawda, że jeżeli chcemy sukcesu w biznesie tu w Polsce, musimy wierzyć w jej dobrą przyszłość. Bo przecież bez optymizmu nigdy nie zachowamy wartości naszych aktywów.
Staram się również podtrzymywać nasza wiarę w przyszłość. Teraz ustępujemy pod naszym pesymizmem, czyli już przegraliśmy ekonomicznie, a potem przegramy politycznie, bo z państwem, które nie wierzy w jego dobrą przyszłość, nikt się nie liczy. Lobbyści wojenni mogą sobie już tylko gratulować. Zbyt łatwo dajemy się pokonać. Dlaczego? Czy jesteśmy aż tak bezbronni?
![modzelewski](https://isp-modzelewski.pl/wp-content/uploads/2022/03/modzelewski-500x500.png)
Witold Modzelewski
Profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Instytut Studiów Podatkowych