Zmiana linii orzeczniczej a wznowienie postępowania – analiza wyroku WSA w Poznaniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 grudnia 2025 r. (sygn. akt I SA/Po 542/25) oddalił skargę podatnika, potwierdzając restrykcyjne podejście do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych. Sąd orzekł, że późniejsza zmiana interpretacji przepisów ustawy o podatku akcyzowym nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej.

Sprawa dotyczyła podatnika, który ubiegał się o zwrot podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodów osobowych. Kluczowa dla rozstrzygnięcia była wykładnia ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (w szczególności jej art. 107 ust. 1). W styczniu 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu podatku, uznając, że czasowa rejestracja pojazdów przed ich wywozem wyklucza realizację uprawnień przewidzianych we wspomnianej ustawie. Decyzja ta stała się ostateczna. W późniejszym okresie sądy administracyjne – w tym NSA oraz WSA w Poznaniu w sprawach bliźniaczych tego samego podatnika – zmieniły linię orzeczniczą, uznając, że rejestracja czasowa w celu wywozu nie pozbawia prawa do zwrotu akcyzy. Powołując się na te korzystne rozstrzygnięcia, podatnik wniósł o wznowienie postępowania, wskazując na wadę określoną w art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej.

WSA w Poznaniu, oddalając skargę, wskazał na fundamentalne różnice między wadą postępowania a zmianą wykładni prawa. Sąd podkreślił, że:

1. Brak tożsamości podstawy prawnej: Przesłanka wznowienia wymaga, aby uchylona decyzja lub orzeczenie stanowiły bezpośrednią podstawę wydania decyzji wznawianej. W omawianej sprawie pierwotna decyzja o odmowie zwrotu oparta była na suwerennej wykładni ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym dokonanej przez organ, a nie na innym, uchylonym później akcie.
2. Rola orzecznictwa: Choć wykładnia art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym uległa w orzecznictwie zmianie na korzyść podatników, fakt ten nie działa wstecz w trybie wznowieniowym. Zmiana poglądów judykatury nie jest tożsama z przesłanką uchylenia decyzji stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia.
3. Charakter pism urzędowych: Sąd odrzucił również argumentację opartą na pismach informacyjnych organu, które zawierały ówczesne „zasady dokonywania zwrotów”. Dokumenty te nie mają charakteru normatywnego ani władczego, zatem ich treść nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania.

Wyrok ten przypomina o istotnym ryzyku procesowym związanym z zaniechaniem wniesienia środków zaskarżenia w toku instancji. Ostateczna decyzja administracyjna korzysta z zasady trwałości (art. 128 O.p.) i nawet późniejsze ukształtowanie się korzystnej linii orzeczniczej dotyczącej ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym nie otwiera automatycznie drogi do odzyskania nienależnie pobranej daniny w trybie nadzwyczajnym.

Wróć do spisu treści serwisu