Zmiana stawki VAT dla bezalkoholowych odpowiedników napojów alkoholowych oraz dla napojów energetyzujących
W dniu 4 grudnia 2025 r. do opiniowania został przekazany projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, w ramach którego projektodawca zaproponował wyłączenie stawki obniżonej VAT wobec bezalkoholowych odpowiedników napojów alkoholowych oraz napojów energetyzujących od dnia 1 lipca 2026 r.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy o podatku od towarów i usług co do zasady napoje są opodatkowane podstawową stawką podatku VAT. Obniżona stawka VAT w wysokości 5% ma zastosowanie m.in. do napojów bezalkoholowych, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego. Celem takiego rozwiązania było preferencyjne opodatkowanie napojów zawierających komponent owocowo-warzywny w porównaniu do napojów zawierających głównie cukier czy sztuczne barwniki. Zdaniem projektodawcy ww. grupa napojów obejmuje napoje, co do których nie ma uzasadnienia, aby były one objęte stawką preferencyjną. Zdaniem Rzecznika Praw Dziecka w Polsce nie jest prowadzona skuteczna polityka na rzecz wychowania w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwłaszcza w zakresie ochrony małoletnich przed negatywnymi skutkami szkodliwego spożywania alkoholu.
Warto podkreślić, iż projektodawca uzasadnił powyższą zmianę okolicznością, iż w Polsce coraz większą popularnością cieszy się segment napojów bezalkoholowych takich, jak w szczególności piwo i wino bezalkoholowe. Ponadto wskazano, iż produkty typu piwo bezalkoholowe czy wino bezalkoholowe (do 0,5% zawartości alkoholu) mogą być bez przeszkód prawnych nabywane i spożywane przez dzieci. Zdaniem projektodawcy kwestia ta wpływa na konieczność wyłączenia z preferencyjnej stawki podatku VAT odpowiedników napojów alkoholowych. Warto przy tym wskazać, że projektodawca nie uznał za konieczne wniesienia zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości.
Z kolei w zakresie napojów energetyzujących projektodawca wskazał, iż mają niekorzystny wpływ spożywania takich napojów na samopoczucie i zdrowie młodych ludzi. Z tego względu wskazano, że wobec wysokich kosztów społeczno-ekonomicznych wynikających ze szkodliwego wpływu spożywania wskazanych napojów, nie ma uzasadnienia dla preferencji w VAT.
Zatem na podstawie omawianego projektu ustawy zmianie ma ulec stawka VAT na zawierające w swoim składzie co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego:
- bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych objęte pozycjami od CN 2203 do CN 2208, w tym piwa, wina (również musujące), cydr, a także mieszaniny z udziałem przynajmniej jednego z nich,
- napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny,
z 5% do 23% (sprzedawane w obrocie handlowym) oraz z 8% do 23% (sprzedawane w ramach usługi gastronomicznej).
