Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2025 r.,sygn. akt II GSK 15/25 uznał, że zestawiając treść pkt 4 z pkt 4b art. 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że zakresy ich normowania są różne, albowiem o ile pierwszy z nich odnosi się do osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, co w zakresie odnoszącym się do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom jest siłą rzeczy związane z czynnościami faktycznymi podejmowanymi w ramach prowadzenia przedsiębiorstwa i wynika z rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej, nie zaś z samego wpisu do rejestru (CEIDG) i posiadania formalnego statusu przedsiębiorcy, o tyle drugi dotyczy osób fizycznych, w odniesieniu do których samodzielną podstawą podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom jest posiadanie formalnego statusu wspólnika spółki jawnej, albowiem przedsiębiorcą jest spółka, nie zaś jej wspólnicy.
Z powyższego wyroku SN należy wysunąć dwa wnioski, które dotyczą ubezpieczeń społecznych wspólników spółek jawnych, tj.:
- podleganie ubezpieczeniom społecznym przez wspólników spółki jawnej, które wynika wyłącznie z ich statusu prawnego, a nie z faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Oznacza to, że obowiązek ubezpieczeniowy istnieje od momentu wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) i trwa do jej wykreślenia, niezależnie od tego, czy spółka faktycznie działa, czy też zaprzestała swojej aktywności,
- nabycie statusu wspólnika w drodze dziedziczenia pociąga za sobą natychmiastowe objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. W przypadku, gdy umowa spółki przewiduje wstąpienie spadkobierców zmarłego wspólnika do spółki, następuje to z chwilą otwarcia spadku. To właśnie ta data staje się początkową datą objęcia spadkobierców ubezpieczeniami.
Malwina Sik
Konsultant prawny
malwina.sik@isp-modzelewski.pl
tel. 22 517 30 93
