Estoński CIT a zaliczkowa wypłata dywidendy – czy trzeba zapłacić PIT?
Spółki rozliczające się estońskim CIT nie płacą podatku dochodowego na bieżąco od osiąganego zysku. Podatek pojawia się dopiero w momencie wypłaty zysku wspólnikom, np. w formie dywidendy. Wątpliwości pojawiają się wtedy, gdy spółka wypłaca wspólnikom zaliczkę na poczet przyszłej dywidendy, jeszcze przed formalnym podziałem zysku. Spółki -jako płatnicy - stoją przed koniecznością weryfikacji, czy taka zaliczka jest już przychodem wspólnika i powinna zostać opodatkowana PIT?
Organy podatkowe uznają zaliczkową wypłatę dywidendy za zdarzenie rodzące obowiązek podatkowy po stronie wspólnika. Fiskus stoi na stanowisku, że środki przekazane wspólnikowi w formie zaliczki stanowią dla niego realne i wymierne przysporzenie majątkowe, a więc powinny być traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Administracja skarbowa argumentuje, że w momencie wypłaty wspólnik faktycznie otrzymuje pieniądze do swojej dyspozycji, dlatego powstaje obowiązek poboru podatku już na etapie wypłaty zaliczki, a nie dopiero przy ostatecznym podziale zysku. Zdaniem fiskusa nie ma znaczenia, że wypłata ma charakter zaliczkowy, skoro wspólnik uzyskuje możliwość korzystania z otrzymanych środków. W praktyce oznacza to, że spółka wypłacająca zaliczkę na poczet dywidendy powinna wystąpić jako płatnik PIT i pobrać należny podatek przy przekazaniu pieniędzy wspólnikowi. Stanowisko to opiera się więc na założeniu, że zaliczka na dywidendę jest dochodem faktycznie otrzymanym, a samo przekazanie środków powoduje powstanie obowiązku podatkowego.
Odmienne podejście prezentuje orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazuje się, że zaliczka na dywidendę nie zawsze musi oznaczać powstanie przychodu, ponieważ ma charakter warunkowy. Ostateczne prawo do tych pieniędzy może zależeć od późniejszego zatwierdzenia sprawozdania finansowego, osiągnięcia odpowiedniego wyniku finansowego czy uchwały wspólników. Jeżeli więc istnieje możliwość zwrotu zaliczki lub zmiany decyzji co do podziału zysku, trudno mówić o definitywnym dochodzie wspólnika.
Podsumowując: wiele spółek korzystających z estońskiego CIT wypłaca wspólnikom środki w ciągu roku, zanim zapadnie formalna decyzja o podziale zysku. Zgodnie ze stanowiskiem NSA nie ma uzasadnionych podstaw do opodatkowania PIT-em zaliczek na dywidendę, ponieważ w momencie takiej wypłaty nie ma mowy o definitywności przysporzenia po stronie wspólnika.
