Ustalanie powierzchni użytkowej budynku w kontekście kwalifikacji ażurowych kratownic jako kondygnacji – wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2026 r. (I SA/Gd 125/26)

Stan prawny

      Problematyka ustalania powierzchni użytkowej budynków na potrzeby podatku od nieruchomości od wielu lat wywołuje liczne spory pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi. Szczególne trudności interpretacyjne pojawiają się w odniesieniu do obiektów przemysłowych i technologicznych wyposażonych w różnego rodzaju pomosty, platformy techniczne oraz konstrukcje ażurowe.

      Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa. Powierzchnię tę mierzy się po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem klatek schodowych oraz szybów dźwigowych. Ustawodawca nie zawarł jednak szczegółowej definicji kondygnacji na potrzeby podatku od nieruchomości, co powoduje konieczność odwoływania się do regulacji prawa budowlanego oraz wykładni funkcjonalnej.

      W praktyce organy podatkowe coraz częściej podejmują próby rozszerzającej interpretacji pojęcia powierzchni użytkowej, obejmując opodatkowaniem różnego rodzaju konstrukcje techniczne znajdujące się wewnątrz budynków przemysłowych. Dotyczy to w szczególności pomostów serwisowych, platform technologicznych, antresoli oraz ażurowych kratownic wykorzystywanych przy obsłudze urządzeń przemysłowych.

Stan faktyczny

      Sprawa rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dotyczyła przedsiębiorcy posiadającego obiekt przemysłowy wyposażony w ażurowe konstrukcje techniczne służące obsłudze instalacji technologicznych znajdujących się wewnątrz hali.

      W toku kontroli podatkowej organ gminy przeprowadził oględziny nieruchomości oraz analizę dokumentacji technicznej budynku. Organ ustalił, że znajdujące się wewnątrz obiektu kratownice i pomosty umożliwiają przemieszczanie się pracowników oraz wykonywanie czynności związanych z eksploatacją i konserwacją urządzeń przemysłowych.

      Zdaniem organu podatkowego konstrukcje te posiadały cechy kondygnacji budynku, ponieważ stanowiły fizycznie wyodrębnione poziomy umożliwiające użytkowanie przez ludzi. W konsekwencji organ uznał, że powierzchnie te powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu powierzchni użytkowej budynku podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

      Podatnik nie zgodził się z takim stanowiskiem. Wskazywał, że ażurowe kratownice mają wyłącznie charakter techniczny i serwisowy, a ich podstawowym celem jest zapewnienie dostępu do urządzeń technologicznych. Konstrukcje te nie były przeznaczone do stałego użytkowania ani wykorzystywania w sposób typowy dla kondygnacji budynku. Skarżący podnosił również, że kratownice miały charakter otwarty i ażurowy, przez co nie mogły zostać uznane za powierzchnię użytkową w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Stanowisko sądu

      WSA w Gdańsku przyznał rację podatnikowi i uchylił decyzję organu podatkowego. Sąd podkreślił, że przy ustalaniu powierzchni użytkowej budynku organ podatkowy nie może ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia fizycznego istnienia określonych konstrukcji wewnątrz obiektu.

      W ocenie sądu kluczowe znaczenie ma rzeczywisty charakter techniczny oraz funkcja spornej infrastruktury. WSA wskazał, że ażurowe kratownice techniczne nie stanowiły samodzielnych kondygnacji budynku, lecz elementy infrastruktury technologicznej służące wyłącznie celom eksploatacyjnym i serwisowym.

      Sąd zaakcentował, że możliwość przemieszczania się pracowników po określonej konstrukcji nie przesądza jeszcze o uznaniu jej za kondygnację budynku. Tego rodzaju podejście prowadziłoby bowiem do nadmiernie rozszerzającej interpretacji przepisów podatkowych.

      WSA zwrócił również uwagę na ażurowy charakter spornej infrastruktury. Zdaniem sądu konstrukcje te nie tworzyły typowej powierzchni użytkowej przeznaczonej do wykorzystywania przez ludzi w sposób odpowiadający funkcji kondygnacji budynku. Ich podstawowym przeznaczeniem była obsługa urządzeń przemysłowych, a nie wykonywanie funkcji użytkowych charakterystycznych dla powierzchni podlegających opodatkowaniu.

      W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił także, że organ podatkowy nie przeprowadził dostatecznie pogłębionej analizy technicznej spornej infrastruktury. Organ ograniczył się zasadniczo do stwierdzenia, że pracownicy mogą poruszać się po kratownicach, pomijając ich rzeczywistą funkcję technologiczną i pomocniczą.

      Sąd zaakcentował ponadto konieczność ścisłej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W sytuacji istniejących wątpliwości dotyczących charakteru określonych konstrukcji technicznych organ podatkowy nie może automatycznie przyjmować wykładni prowadzącej do zwiększenia podstawy opodatkowania. WSA odwołał się tym samym do zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika wynikającej z art. 2a Ordynacja podatkowa.

Podsumowanie

      Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2026 r. stanowi istotny głos w sporach dotyczących ustalania powierzchni użytkowej budynków przemysłowych dla potrzeb podatku od nieruchomości. Sąd wyraźnie wskazał, że nie każda konstrukcja techniczna znajdująca się wewnątrz budynku może zostać automatycznie uznana za kondygnację zwiększającą podstawę opodatkowania.

      Orzeczenie podkreśla znaczenie rzeczywistej funkcji oraz technicznego charakteru spornej infrastruktury. Ażurowe kratownice i pomosty techniczne służące wyłącznie obsłudze urządzeń przemysłowych nie powinny być utożsamiane z typową powierzchnią użytkową budynku tylko dlatego, że umożliwiają poruszanie się pracowników.

      Wyrok ma duże znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców posiadających obiekty przemysłowe, technologiczne i magazynowe, w których występują podobne konstrukcje techniczne. Jednocześnie orzeczenie stanowi kolejny przykład ograniczania przez sądy administracyjne tendencji organów podatkowych do rozszerzającej interpretacji pojęcia powierzchni użytkowej w podatku od nieruchomości.

Wróć do spisu treści serwisu