Audyt Fundacji rodzinnych

Rosnące zainteresowanie medialne fundacjami rodzinnymi sprawia, że podmioty te znajdują się również w obszarze zwiększonej uwagi organów podatkowych.

Fundacje rodzinne wchodzą w kolejny etap funkcjonowania. Po okresie tworzenia struktur sukcesyjnych i wnoszenia majątku nadchodzi czas obowiązkowej weryfikacji ich działalności.

Ustawa o fundacji rodzinnej przewiduje obowiązek przeprowadzania audytu co najmniej raz na cztery lata. W przypadku fundacji rodzinnych, których sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowemu badaniu zgodnie z ustawą o rachunkowości, audyt powinien być przeprowadzany corocznie — przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego.

Dla wielu fundacji rodzinnych oznacza to konieczność przygotowania się do audytu już teraz. Wczesne zaplanowanie tego procesu pozwala uporządkować dokumentację, ograniczyć ryzyka i potraktować audyt nie tylko jako obowiązek ustawowy, ale również jako praktyczne narzędzie wzmacniające bezpieczeństwo fundacji, fundatora, beneficjentów i członków jej organów.

Czym jest audyt fundacji rodzinnej?

Audyt fundacji rodzinnej to niezależny, kompleksowy przegląd działalności fundacji rodzinnej. Koncentruje się na dwóch kluczowych obszarach: zarządzaniu majątkiem fundacji oraz realizacji zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych. W praktyce audyt obejmuje ocenę całej działalności fundacji rodzinnej pod kątem: prawidłowości, rzetelności, zgodności z prawem, zgodności z celem fundacji rodzinnej, zgodności ze statutem i dokumentami wewnętrznymi fundacji.

Kompleksowy audyt polega na szczegółowej analizie sytuacji prawnej, podatkowej i bilansowej organizacji we wszystkich kluczowych obszarach jej działalności. Pozwala ocenić, czy fundacja działa zgodnie z przyjętymi założeniami sukcesyjnymi, przepisami prawa oraz zasadami bezpiecznego zarządzania majątkiem rodzinnym.

Podstawa i zakres ustawowego audytu

Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej audyt obejmuje zarządzanie aktywami fundacji rodzinnej, zaciąganie i spełnianie zobowiązań oraz zobowiązań publicznoprawnych. Ocena dokonywana jest pod kątem prawidłowości, rzetelności oraz zgodności z prawem, celem i dokumentami fundacji rodzinnej. W skład zespołu audytorów wchodzą: biegły rewident, doradca podatkowy oraz adwokat albo radca prawny. Przepisy wymagają również zachowania niezależności osób przeprowadzających audyt. Audytorzy nie powinni być zaangażowani w proces podejmowania decyzji przez fundację ani świadczyć na jej rzecz usług, które mogłyby wpływać na ich bezstronność.

Nasze podejście

Grupa ISP oferuje kompleksowy audyt fundacji rodzinnych realizowany przez interdyscyplinarny zespół ekspertów. Łączymy kompetencje z zakresu prawa, podatków i rachunkowości, aby zapewnić fundacji pełną i praktyczną ocenę jej działalności. Naszym celem jest nie tylko formalne wykonanie obowiązku ustawowego. Audyt traktujemy jako narzędzie, które pozwala:

zidentyfikować ryzyka,
uporządkować procesy i dokumentację,
zweryfikować poprawność rozliczeń,
ocenić bezpieczeństwo przyjętego modelu działania,
przygotować fundację do dalszego, stabilnego funkcjonowania.

Efektem naszych prac jest raport, który w przejrzysty sposób przedstawia kluczowe ustalenia, zidentyfikowane ryzyka, podsumowanie menedżerskie oraz rekomendacje dotyczące działań naprawczych lub usprawniających.

Zakres audytu

Audyt fundacji rodzinnej obejmuje trzy obszary: audyt podatkowy, audyt prawny, audyt bilansowy i finansowy. Takie podejście pozwala spojrzeć na działalność fundacji całościowo — zarówno z perspektywy zgodności z przepisami, jak i praktycznego bezpieczeństwa majątku oraz procesów decyzyjnych.

Audyt podatkowy

Audyt podatkowy obejmuje weryfikację prawidłowości rozliczeń fundacji rodzinnej oraz identyfikację ryzyk związanych z jej działalnością, transakcjami, inwestycjami i świadczeniami na rzecz beneficjentów. Weryfikujemy, czy fundacja prawidłowo realizuje obowiązki podatkowe i publicznoprawne oraz czy podejmowane działania nie powodują nieuzasadnionych ryzyk dla fundacji, fundatora, beneficjentów lub członków organów.

Badanie obejmuje w szczególności:

prawidłowość rozpoznawania przychodów i kosztów,
sposób kwalifikowania przychodów fundacji rodzinnej,
opodatkowanie świadczeń wypłacanych beneficjentom,
transakcje realizowane przez fundację, w tym transakcje z podmiotami powiązanymi,
skutki podatkowe wniesienia, zbycia lub inwestowania aktywów,
prawidłowość dokumentacji podatkowej,
zgodność rozliczeń podatkowych z dokumentacją prawną i księgową,
ryzyka związane z bieżącym modelem działania fundacji.

Audyt prawny

Audyt prawny obejmuje ocenę zgodności działalności fundacji rodzinnej z ustawą, statutem, celem fundacji oraz dokumentami wewnętrznymi. Analizujemy, czy struktura organizacyjna fundacji, proces podejmowania decyzji i dokumentacja korporacyjna odpowiadają wymogom prawnym oraz założeniom przyjętym przez fundatora.

W ramach badania weryfikujemy w szczególności:

statut fundacji rodzinnej,
dokumenty założycielskie i wewnętrzne regulaminy,
uchwały i dokumentację organów fundacji,
sposób działania zarządu, rady nadzorczej i zgromadzenia beneficjentów,
prawidłowość podejmowania decyzji przez organy fundacji,
zgodność działań fundacji z jej celem,
listę beneficjentów oraz zasady przyznawania świadczeń,
umowy zawierane przez fundację,
dokumentację dotyczącą zarządzania aktywami,
ryzyka związane z odpowiedzialnością członków organów,
kompletność i spójność dokumentacji fundacji.

Audyt bilansowy

Audyt bilansowy obejmuje ocenę sposobu ujmowania zdarzeń gospodarczych w księgach rachunkowych fundacji oraz jakości informacji finansowej wykorzystywanej przez zarząd, fundatora, beneficjentów i inne organy fundacji. Weryfikujemy, czy ewidencja księgowa, prezentacja aktywów i zobowiązań oraz sprawozdawczość finansowa są prowadzone rzetelnie, kompletnie i zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości.

W ramach badania weryfikujemy w szczególności:

politykę rachunkowości fundacji rodzinnej,
sposób ujęcia wniesionych aktywów,
prezentację inwestycji, udziałów, nieruchomości i innych składników majątku,
kompletność zobowiązań fundacji,
zobowiązania wobec beneficjentów,
zobowiązania publicznoprawne,
spójność ksiąg rachunkowych z dokumentacją prawną i podatkową,
proces zamknięcia roku obrotowego,
przygotowanie fundacji do zatwierdzenia sprawozdania finansowego,
współpracę z biurem rachunkowym lub wewnętrznymi służbami finansowymi,
obszary wymagające korekty, uzupełnienia lub usprawnienia.

Raport z audytu

Audyt kończy się sporządzeniem pisemnego raportu zawierającego podsumowanie przeprowadzonych prac, kluczowe ustalenia, zidentyfikowane ryzyka oraz rekomendacje działań naprawczych lub usprawniających.

Audyt fundacji rodzinnej — nie tylko obowiązek, ale inwestycja w bezpieczeństwo

Obowiązkowy audyt fundacji rodzinnej może być czymś więcej niż spełnieniem wymogu ustawowego. Odpowiednio przeprowadzony stanowi realną wartość dla fundacji, fundatora i beneficjentów. Pozwala upewnić się, że fundacja działa zgodnie z prawem, jej dokumentami i celem, dla którego została powołana. Pomaga również zidentyfikować obszary wymagające poprawy, zanim staną się źródłem sporu, kontroli lub odpowiedzialności.

To dobry moment, aby spojrzeć na fundację z perspektywy niezależnych ekspertów i przygotować ją do kolejnych lat bezpiecznego funkcjonowania.