Głównym celem zarządu sukcesyjnego jest zapewnienie ciągłości działania przedsiębiorstwa po śmierci jego właściciela. Jeżeli przedsiębiorca nie powołał zarządcy sukcesyjnego za swojego życia, ustawa przewiduje możliwość jego powołania już po śmierci. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, zarządcę sukcesyjnego może powołać:
- małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku.
- spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek.
- spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek.
- zapisobierca windykacyjny, który przyjął zapis windykacyjny, jeżeli zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje mu udział w przedsiębiorstwie w spadku.
Powołanie zarządcy sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy musi nastąpić w terminie 2 miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy (art. 12 ust. 1 Ustawy o zarządzie sukcesyjnym). Jest to termin zawity, co oznacza, że po jego upływie, co do zasady, powołanie zarządcy sukcesyjnego w tym trybie nie jest już możliwe. Aby powołanie było skuteczne, wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100 (art. 12 ust. 2 Ustawy o zarządzie sukcesyjnym).
Wielkość udziałów w przedsiębiorstwie w spadku, w celu obliczenia progu 85/100, ustala się w zależności od sytuacji:
- jeżeli nie zostało wydane prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, nie został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia albo nie zostało wydane europejskie poświadczenie spadkowe – udział ustala się przy uwzględnieniu wszystkich znanych osobie powołującej.
- po wydaniu ww. dokumentów, udział w przedsiębiorstwie w spadku przysługuje wyłącznie osobom wskazanym w tych dokumentach jako właściciele przedsiębiorstwa w spadku.
Oświadczenie o powołaniu zarządcy sukcesyjnego (jak również oświadczenie o zgodzie na to powołanie, jeżeli jest wymagana) musi zostać złożone w formie aktu notarialnego (art. 13 ust. 1 pkt 1 Ustawy o zarządzie sukcesyjnym). Notariusz, który sporządził akt notarialny powołujący zarządcę sukcesyjnego, ma obowiązek niezwłocznego złożenia wniosku o wpis zarządcy sukcesyjnego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Z chwilą wpisu zarządca sukcesyjny może zacząć działać (art. 14 ust. 1 i 2 Ustawy o zarządzie sukcesyjnym).
Warto pamiętać, że jeśli zarządca sukcesyjny nie zostanie powołany w ciągu 2 miesięcy od śmierci przedsiębiorcy, jedyną możliwością jego powołania (w późniejszym okresie) jest powołanie przez właściciela przedsiębiorstwa w spadku (czyli osobę/osoby, które formalnie nabyły spadek i są wskazane w postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, akcie poświadczenia dziedziczenia lub europejskim poświadczeniu spadkowym).
Malwina Sik
Konsultant prawny
malwina.sik@isp-modzelewski.pl
tel. 22 517 30 93
