Powiązania pomiędzy gminą a instytucjami kultury oraz spółkami w kontekście oznaczenia "TP" w pliku JPK_V7M
Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 10 września 2025 r. 0114-KDIP4-1.4012.613.2020.10.S.DP zajął stanowisko w sprawie obowiązku oznaczania transakcji symbolem „TP” w pliku JPK_V7M w relacjach pomiędzy gminą a spółkami. W tym aspekcie kluczowe znaczenie ma dokonanie oceny, czy istnieją powiązania w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny i problem prawnopodatkowy
Interpretacja dotyczy gminy będącej czynnym podatnikiem VAT w zakresie czynności realizowanych na podstawie umów cywilnoprawnych, objętej centralizacją rozliczeń VAT wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi. W ramach obowiązków wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług prowadzi ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy, oraz składa miesięczne pliki JPK_V7M.
W spółkach, w których gmina posiada co najmniej 25% udziałów, wykonuje ona uprawnienia właścicielskie, w tym wpływa na skład organów nadzorczych i pośrednio zarządczych. Rady nadzorcze powołują i odwołują członków zarządu, a zasady świadczenia usług publicznych wymagają zatwierdzenia przez organ wykonawczy gminy. W relacjach gospodarczych pomiędzy gminą a spółkami dochodzi do świadczenia usług, które dokumentowane są fakturami wystawianymi przez spółki na rzecz gminy, przy czym faktycznym odbiorcą usług mogą być jednostki organizacyjne gminy. Za wykonanie usług świadczonych na rzecz gminy, spółka wystawia faktury na pokrycie kosztów realizacji. Na fakturze jako nabywca wskazana jest Gmina, zaś wskazanym odbiorcą jest gminna jednostka organizacyjna, która dokonuje płatności w ramach swojego planu finansowego.
Gmina zwróciła się do DKIS z pytaniem czy sprzedaż towarów i usług dokonywaną przez Gminę na rzecz spółek, w których Gmina posiada co najmniej 25% udziałów, należy uznać za transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi i w związku z tym sprzedaż będzie podlegała oznaczeniu symbolem "TP" w pliku JPK_V7M.
Podstawa prawna
W myśl art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez powiązania rozumie się m.in. podmioty, na które wywiera znaczący wpływ:
- ten sam inny podmiot lub
- małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia osoby fizycznej wywierającej znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot.
Z kolei przez wywieranie znaczącego wpływu rozumie się m.in. posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25%:
- udziałów w kapitale lub
- praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub
- udziałów lub praw do udziału w zyskach lub majątku lub ich ekspektatywy, w tym jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych.
Stanowisko DKIS
Jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek. Tworząc spółki prawa handlowego (lub przystępując do tych spółek), jednostki samorządu terytorialnego stają się jednocześnie udziałowcem/akcjonariuszem tych spółek wykonującym swoje uprawnienia i obowiązki właścicielskie.
Organ uznał, iż istotna jest okoliczność, iż w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego działa rada nadzorcza. Podmiot reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania przysługujących mu praw z udziałów wskazuje osobę na kandydata na członka organu nadzorczego spółki (powołani członkowie rady nadzorczej reprezentują w spółce jednostkę samorządu terytorialnego). Z kolei rada powołuje i odwołuje członków zarządu spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto regulamin korzystania z usług publicznych świadczonych przez spółki z udziałem jednostki samorządu terytorialnego jest zatwierdzany przez organ wykonawczy JST. Organ wskazał, iż są to dodatkowe przesłanki przemawiające za istnieniem pomiędzy gminą a spółkami, w których gmina posiada co najmniej 25% udziałów w kapitale, powiązań obligujących gminę do oznaczania zawartych transakcji znacznikiem "TP".
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez gminę i wskazał, że w sytuacji gdy gmina posiada co najmniej 25% udziałów w spółce, to między tą spółką a gminą istnieją powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym, sprzedaż towarów i usług, dokonywaną przez gminę na rzecz tej spółki, należy uznać za transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi. W związku z powyższym gmina jest zobowiązana do oznaczenia faktur dokumentujących te transakcje symbolem "TP" w pliku JPK_V7M.
