Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług

      W dniu 30 kwietnia 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (numer UC147). Projekt ma na celu transpozycję przepisów dyrektywy Rady (UE) 2025/516 (pakiet „VAT in the Digital Age”, w skrócie ViDA) i dostosowanie polskich regulacji do wymogów unijnych w zakresie handlu elektronicznego.

      Projekt nowelizacji koncentruje się przede wszystkim na zmianach dotyczących funkcjonowania procedur OSS i IOSS, zasad opodatkowania sprzedaży transgranicznej w           e-commerce oraz wygaszenia procedury magazynu typu call-off stock. Ustawa ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r., natomiast regulacje dotyczące call-off stock – z dniem 1 lipca 2028 r.

      Jedna z podstawowych zmian dotyczy definicji WSTO oraz SOTI zawartych w art. 2 pkt 22a i 22b ustawy o VAT. Projekt doprecyzowuje katalog podmiotów, które mogą występować jako nabywcy w tych transakcjach. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, WSTO i SOTI będą obejmować dostawy realizowane na rzecz:

–    podatników VAT lub podatników podatku od wartości dodanej, którzy nie mają obowiązku rozliczania WNT,

–    osób prawnych niebędących podatnikami, które również nie mają obowiązku rozliczania WNT,

–    innych podmiotów niebędących podatnikami.

      Zmiana nie rozszerza katalogu podmiotów, lecz doprecyzowuje jego zakres poprzez wyraźne odniesienie do podmiotów, których wewnątrzwspólnotowe nabycia nie podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 10 ustawy o VAT. W praktyce chodzi m.in. o podatników korzystających ze zwolnienia podmiotowego lub wykonujących wyłącznie czynności zwolnione z VAT.

      Nowelizacja modyfikuje również art. 7a ustawy o VAT regulujący tzw. reżim uznanego dostawcy. Zmiana polega na jednoznacznym wskazaniu, że platforma elektroniczna ułatwiająca sprzedaż będzie uznawana za podmiot, który sam otrzymał i dostarczył towary także wtedy, gdy nabywcą jest podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, których WNT nie podlega opodatkowaniu. W praktyce oznacza to rozszerzenie i ujednolicenie zakresu stosowania reżimu uznanego dostawcy dla:

–    sprzedaży na odległość towarów importowanych (SOTI),

–    wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość (WSTO),

–    określonych dostaw krajowych realizowanych przez dostawców spoza UE.

      Przepisy obejmą m.in. sytuacje, w których platforma pośredniczy w sprzedaży realizowanej przez dostawcę niemającego siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w UE na rzecz podatników korzystających ze zwolnień z VAT lub rolników ryczałtowych.

      Bardzo istotne zmiany dotyczą art. 22a ustawy o VAT, czyli zasad ustalania miejsca opodatkowania WSTO. Obecnie podatnik może korzystać z uproszczenia pozwalającego rozliczać VAT w państwie wysyłki, jeżeli jego sprzedaż nie przekroczy progu 10 000 euro (42 000 zł). Projekt doprecyzowuje warunki korzystania z tego rozwiązania. Po zmianach preferencja będzie mogła być stosowana wyłącznie wtedy, gdy:

–    podatnik posiada siedzibę działalności gospodarczej tylko w jednym państwie członkowskim,

–    nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w UE,

–    towary są wysyłane z państwa członkowskiego siedziby podatnika,

–    wartość WSTO oraz usług TBE nie przekroczyła 42 000 zł.

      Najważniejsze praktyczne znaczenie ma doprecyzowanie, że do limitu 42 000 zł wlicza się wyłącznie dostawy wysyłane z państwa siedziby podatnika. Jeżeli przedsiębiorca posiada np. magazyn w innym państwie UE i realizuje z niego sprzedaż, wartość takich dostaw nie będzie uwzględniana przy obliczaniu progu. Takie transakcje zawsze będą opodatkowane w państwie konsumpcji.

      Projekt nowelizacji zmienia również sposób dokonywania wyboru miejsca opodatkowania. Dodawany art. 22a ust. 3a przewiduje, że podatnik zarejestrowany do procedury unijnej OSS automatycznie uznawany będzie za podatnika, który wybrał opodatkowanie w państwie konsumpcji. Oznacza to rezygnację z obowiązku składania odrębnego zawiadomienia do naczelnika urzędu skarbowego. Rozwiązanie to zostanie powiązane z analogiczną zmianą w art. 28k dotyczącym usług TBE.

      W art. 28k ustawy o VAT projektodawca wprowadza zmiany analogiczne do tych dotyczących WSTO. Chodzi o zasady ustalania miejsca świadczenia usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych na rzecz konsumentów. Także tutaj wprowadzony zostanie warunek braku stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE. Jednocześnie rejestracja do OSS będzie traktowana jako automatyczny wybór opodatkowania usług w państwie konsumpcji.

      Istotna część projektu dotyczy momentu powstania obowiązku podatkowego dla transakcji rozliczanych w OSS. W projektowanym art. 19a ust. 5a przewidziano wyłączenie stosowania szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego do:

–    dostaw towarów i usług objętych procedurą unijną OSS,

–    usług objętych procedurą nieunijną OSS.

      Oznacza to, że dla takich czynności obowiązek podatkowy będzie powstawał według zasad ogólnych, czyli co do zasady z chwilą dokonania dostawy lub wykonania usługi. Wyłączone zostanie stosowanie szczególnych zasad opartych np. na dacie wystawienia faktury albo terminie płatności. Jeżeli podatnik otrzyma zaliczkę przed wykonaniem usługi lub dostawą towaru, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania w odpowiedniej części.

      Konsekwencją tej zmiany jest nowelizacja art. 21 ustawy o VAT dotyczącego metody kasowej. Projekt wyłącza możliwość jej stosowania do transakcji rozliczanych w procedurze unijnej i nieunijnej OSS. Ograniczenie obejmie także małych podatników korzystających z OSS.

      Projekt przewiduje także zmiany dotyczące procedury importu IOSS. W nowym art. 138b ust. 1a wprost wskazano, że z procedury tej nie będą mogli korzystać podatnicy objęci zwolnieniem podmiotowym dla drobnych przedsiębiorców. Dotyczy to zarówno polskich zwolnień z art. 113 ustawy o VAT, jak i odpowiadających im zwolnień stosowanych w innych państwach członkowskich. Celem tej regulacji jest wyeliminowanie ryzyka podwójnego zwolnienia z VAT. Gdyby podatnik zwolniony podmiotowo korzystał z IOSS, mogłoby dojść do sytuacji, w której:

–    sprzedaż byłaby zwolniona z VAT z uwagi na status podatnika,

–    import byłby zwolniony z VAT dzięki zastosowaniu numeru IOSS.

      Nowelizacja ma zapobiec całkowitemu braku opodatkowania takich transakcji.

      Zmianie ulegną także przepisy dotyczące danych rejestracyjnych w OSS i IOSS. W art. 132 ust. 4 oraz art. 138e ustawy o VAT przewidziano, że adresy stron internetowych będą podawane wyłącznie wtedy, gdy są dostępne. Ma to uprościć obowiązki formalne przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność bez własnej strony internetowej.

      Szczególnie szeroki zakres zmian dotyczy likwidacji procedury magazynu typu call-off stock. Od 1 lipca 2028 r. uchylone zostaną przepisy art. 13a–13l ustawy o VAT regulujące tę procedurę. Jednocześnie uchylone zostaną przepisy dotyczące:

–    obowiązków ewidencyjnych,

–    informacji podsumowujących,

–    obowiązku posługiwania się numerem VAT UE w ramach call-off stock.

      Nowelizacja przewiduje jednak przepisy przejściowe. Jeżeli towary zostały przemieszczone do magazynu przed dniem 1 lipca 2028 r., procedura call-off stock będzie mogła być kontynuowana do dnia 30 czerwca 2029 r. Zachowane zostaną również obowiązki ewidencyjne oraz obowiązek składania informacji podsumowujących dla takich „starych” przemieszczeń.

      Projekt określa także skutki sytuacji, w których do dnia 30 czerwca 2029 r. nie nastąpi przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W takim przypadku uznaje się, że:

–    po stronie odbiorcy dochodzi do WNT z dniem 1 lipca 2029 r.,

–    po stronie dostawcy dochodzi do WDT z dniem 1 lipca 2029 r.

      Rozwiązanie to ma definitywnie zamknąć okres funkcjonowania call-off stock i zapobiec dalszemu utrzymywaniu procedur rozpoczętych przed 1 lipca 2028 r.

      W miejsce call-off stock od dnia 1 lipca 2028 r. ma funkcjonować nowa procedura TOOG (transfer of own goods), umożliwiająca rozliczanie przemieszczeń własnych towarów pomiędzy państwami członkowskimi za pośrednictwem OSS. Celem tej zmiany jest dalsze ograniczenie konieczności rejestracji VAT w różnych państwach UE.

      Projekt przewiduje także czasowe rozszerzenie OSS na dostawy gazu, energii elektrycznej oraz energii cieplnej i chłodniczej. W okresie przejściowym takie dostawy będą dla potrzeb OSS traktowane jak WSTO. Rozwiązanie ma obowiązywać do czasu pełnego wdrożenia zmian technicznych w systemie OSS.

Wróć do spisu treści serwisu