Fiskus chwali się 98% skutecznością kontroli podatkowych

W czasach elektronicznego obiegu pieniędzy, każdy przelew bankowy zostawia trwały ślad cyfrowy. Coraz intensywniejsza cyfryzacja rozliczeń podatkowych (JPK_VAT, KSeF, JPK_CIT, kasy fiskalne on-line) powoduje, że organy skarbowe mając dziś coraz bardziej rozwinięte zaawansowane narzędzia analityczne, mają dostęp oraz możliwości szybkiego zestawienie danych z deklaracji podatkowych z transakcjami na rachunkach bankowych podatników. Powoduje to, że coraz większa liczba transakcji podlega takiej analizie. Rodzi to uzasadnione obawy o kontrole oraz uświadamia podatnikom, że przejrzystość i rzetelne dokumentowanie wszystkich transakcji finansowych jest coraz ważniejsze. Przelewy, zwłaszcza większych kwot, wymagają wzmożonej ostrożności podatkowej. Dlatego też dokonując przelewów musimy mieć świadomość, że powinny być one zgodne z obowiązującymi przepisami podatkowymi i finansowymi. W przeciwnym razie narażamy się na negatywne konsekwencje oraz zwiększamy prawdopodobieństwo kontroli. Organy skarbowe coraz częściej sięgają po dane z kont bankowych, by wykrywać niezaewidencjonowane transakcje, nieopodatkowane dochody czy niezgłoszone darowizny oraz pożyczki.

Banki informują fiskusa o transakcjach

Banki i inne instytucje finansowe w Polsce są zobowiązane do nadzoru nad transakcjami i zgłaszania niektórych z nich. Dotyczy to szczególnie transakcji, które budzą podejrzenia, zwłaszcza gdy ich wartość przekracza tą, która jest określna w przepisach. Obowiązek ten wynika z krajowych przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, które wdrażają unijne dyrektywy AML (Anti-Money Laundering). Głównym celem tych regulacji jest utrudnienie prania brudnych pieniędzy oraz ograniczenie przepływu środków finansujących działalność terrorystyczną. Dlatego też banki obowiązane są do monitorowania różnych typów transakcji, zarówno dużych kwot, jak i często powtarzających się mniejszych kwot przesyłanych w krótkim czasie. Obecnie banki, firmy pożyczkowe, kantory czy kancelarie notarialne muszą rejestrować każdą pojedynczą operację o wartości co najmniej 15.000 euro (lub równowartości w innej walucie). Kwota ta dotyczy nie tylko jednej transakcji, ale również kilku powiązanych przelewów, które łącznie przekraczają tą kwotę. Dzięki tym informacjom organy ścigania oraz organy skarbowe otrzymują sygnały o potencjalnie nielegalnych przepływach, co pozwala im skuteczniej przeciwdziałać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Podejrzenie popełnienia przestępstwa, dotyczącego prania pieniędzy czy finansowania terroryzmu, są przekazywane Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (GIIF), działającemu przy Ministerstwie Finansów, w postaci szczegółowych raportów. Przekazywane raporty zawierają dane nadawcy i odbiorcy przelewu oraz opis celu i charakteru transakcji. GIIF dokładnie analizuje te transakcje i jeżeli zostaną odnotowane nieprawidłowości, instytucja może uruchomić procedurę wyjaśniającą, a w razie potwierdzenia podejrzeń przekazać sprawę odpowiednim służbom. Szczególną uwagę zwraca się na tytuł przelewu, przesyłaną kwotę oraz dane odbiorcy i banku. Oprócz regulacji powszechnie obowiązujących, wiele banków w Polsce ma wewnętrzne procedury, które nakładają surowsze zasady weryfikacji transakcji np. poprzez obniżenie limitu transakcji W konsekwencji transakcje mieszczące się poniżej ustawowego progu również mogą zostać zgłoszone, jeśli bank oceni je jako nietypowe lub potencjalnie ryzykowne.

Jakie transakcje analizują organy skarbowe

Bardzo często monitorowane są przelewy między członkami najbliższej rodziny. Jeżeli są to darowizny, mogą one korzystać ze zwolnienia, o ile zostaną zgłoszone w odpowiednim terminie do urzędu skarbowego. Natomiast środki pieniężne przekazane np. pomiędzy osobami z II lub III grupy podatkowej, objęte są limitami zwolnienia co powoduje, że może powstać obowiązek zapłaty podatku. Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn I grupa podatkowa obejmuje najbliższych członków rodziny, takich jak małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, brat, siostra, ojczym, macocha, teściowie oraz osoby przysposobione. II grupa podatkowa to m.in. rodzeństwo małżonka, rodzeństwo rodziców, zstępni rodzeństwa, zstępni pasierba, małżonek rodziców, małżonek dziadków, małżonek rodzeństwa oraz małżonek zstępnych. Grupa III obejmuje wszystkie pozostałe osoby, które nie mieszczą się w dwóch pierwszych grupach. W przypadku przelewów, darowizn czy spadków przekraczających bardzo niski próg, obowiązek zapłaty podatku pojawia się niemal natychmiast.

Co przyciąga uwagę organów skarbowych?

Organy skarbowe zwracają szczególną uwagę na przesyłanie większych kwot, szczególnie gdy dotyczą one przelewów między osobami prywatnymi. Warto pamiętać, że pożyczki również podlegają opodatkowaniu. Kolejną kwestią są tytuły przelewów. Nieprawidłowy tytuł przelewu może skutkować powstaniem obowiązku zapłaty podatku, jeśli zostanie uznany za darowiznę, pożyczkę lub inną czynność podlegającą opodatkowaniu. Od 2022 roku, fiskus może analizować historię rachunków bankowych nawet bez uprzedniego powiadomienia właściciela konta. Kontrola obejmuje również transakcje za lata poprzednie. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości urząd skarbowy może zastosować sankcje przewidziane w Kodeksie karnym skarbowym, takie jak grzywny, a w skrajnych przypadkach karę pozbawienia wolności. Dlatego tak ważne jest zawsze przejrzyste i precyzyjne opisywanie tytułów przelewów.

Okoliczności zwiększające prawdopodobieństwo kontroli.

Organy skarbowe często porównują przepływy na rachunkach bankowych (płatności za pośrednictwem terminali płatniczych) z zadeklarowanymi przychodami. Porównują je również z obrotami na kasach fiskalnych. W przypadku nadwyżki przepływów finansowych nad zadeklarowanymi kwotami przychodów urząd może wszcząć procedury kontrolne. Czasem są to czynności sprawdzające, co powoduje, że na tym etapie podatnik może dokonać korekty rozliczeń oraz zmniejszyć ryzyko odpowiedzialności karnej na gruncie Kks, o ile złoży skuteczny czynny żal oraz zapłaci należny podatek. W przypadku wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz postępowania karnoskarbowego, sytuacja jest trudniejsza. Warto wziąć pod uwagę, że dokonywanie licznych transakcji np. na portalach sprzedażowych, na gruncie regulacji prawnych może być uznane za prowadzenie działalności gospodarczej mimo braku jej rejestracji. Fakt prowadzenia działalności nie wynika bowiem z jej rejestracji, ale faktycznego prowadzania w ciągły i zorganizowany sposób. W takim przypadku zaległości podatkowe w zakresie podatków dochodowych oraz VAT mogą być znaczące. Zwłaszcza gdy kontrola jest wszczynana po kilku latach, a tak jest najczęściej. Wiąże się to również z sankcjami w VAT oraz odpowiedzialnością karnoskarbową.

Jak zmniejszyć ryzyko kontroli?

Na ograniczenie prawdopodobieństwa kontroli podatkowej, pozwala stosowanie m.in. następujących zasad:

1) Stosowanie precyzyjnych opisów przelewów, unikając „żartobliwych” czy niejednoznacznych sformułowań, które mogą budzić wątpliwości.

2) Dokłada analiza przepływów środków finansowych z dokumentami źródłowymi i deklaracjami,

3) Archiwizowanie wszystkie potwierdzeń oraz dokumentów (np. faktur, umów, rachunków, maili, dokonanych zwrotów, reklamacji), które uzasadniają dokonane wpłaty i wypłaty.

4) Terminowe zgłaszanie darowizny i pożyczek.

Konkluzje

W obecnych czasach przekazywanie środków finansowych wymaga szczególnej staranności, unikania nieprawidłowych – ryzykownych opisów a także wdrożenia odpowiednich wewnętrznych zasad, nawet w przypadku działalności gospodarczej prowadzonej w niewielkim zakresie. Stosowanie odpowiednich procedur zaoszczędzi nam czas na składanie wyjaśnień przed organami skarbowymi, uprości ewentualne procedury kontrolne i znacząco zmniejszy ryzyko sankcji wynikających z przepisów podatkowych i karnoskarbowych.

ISP Modzelewski służy Państwu pomocą w zakresie obsługi kontroli podatkowych, udziału w sporządzaniu korekt rozliczeń zanim organ podatkowy rozpocznie kontrolę.

Kontakt: