Nowe regulacje dotyczące nieodpłatnego przekazywania rzeczy ruchomych najbliższej rodzinie

Rada Ministrów pracuje nad projektem ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw.

Na gruncie ustawy o PIT przychód z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomych jest co do zasady opodatkowany, jeżeli sprzedaż następuje przed upływem sześciu miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym rzecz została nabyta (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT). Po upływie tego terminu sprzedaż rzeczy ruchomej nabytej do majątku prywatnego nie generuje już przychodu podatkowego. Od 2022 r. ustawodawca wprowadził jednak odrębne regulacje dotyczące wykupu z leasingu operacyjnego. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o PIT, jeżeli składnik majątku wykorzystywany w działalności gospodarczej (w tym w ramach leasingu) zostanie przeniesiony do majątku prywatnego, a następnie odpłatnie zbyty przed upływem 6 lat, przychód z tego tytułu traktowany jest jako przychód z działalności gospodarczej.

Jednocześnie, w zakresie ustawy o podatku od spadków i darowizn, nieodpłatne przekazanie rzeczy ruchomych najbliższej rodzinie (grupa podatkowa „zero”: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a tej ustawy. Warunkiem zwolnienia jest zgłoszenie nabycia do urzędu skarbowego, o ile nie następuje ono w drodze aktu notarialnego. W konsekwencji, darowizna rzeczy ruchomej pomiędzy najbliższymi członkami rodziny nie wywołuje obecnie żadnych obciążeń podatkowych.

Powoduje to, że przedsiębiorca, który wykupił z leasingu samochód lub inny środek trwały do majątku prywatnego, może przekazać go w darowiźnie najbliższemu członkowi rodziny. Następnie członek rodziny, korzystając ze zwolnienia w podatku od spadków i darowizn, sprzedaje ten składnik majątku. W obecnym stanie prawnym sprzedaż taka nie jest opodatkowana, o ile nastąpi po upływie odpowiedniego okresu od nabycia w drodze darowizny.

Projektowane zmiany zakładają wprowadzenie szczególnych zasad opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia takich rzeczy ruchomych. Nowe przepisy mają objąć sytuacje, w których przedsiębiorca po zakończeniu leasingu operacyjnego wykupuje rzecz do majątku prywatnego, następnie nieodpłatnie przekazuje tę rzecz członkom najbliższej rodziny, którzy korzystają ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, obdarowani dokonują odpłatnego zbycia rzeczy przed upływem 3 lat od jej otrzymania.

W takim przypadku przychód z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomej będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym, niezależnie od zwolnienia w podatku od spadków i darowizn. Regulacja ta ma przeciwdziałać wykorzystywaniu mechanizmu darowizn w rodzinie jako sposobu unikania opodatkowania z tytułu sprzedaży składników majątku wykorzystywanych uprzednio w działalności gospodarczej.

Ministerstwo Finansów zakłada przyjęcie projektu ustawy przez Radę Ministrów w III kwartale 2025 r.