Odpowiedzialność członków rodziny wspólnika spółki jawnej za zobowiązania podatkowe spółki

Na podstawie art. 111§ 1 Ordynacji podatkowej członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu i osiągał korzyści z prowadzonej przez niego działalności. W art. 111 § 3 Ordynacji podatkowej wyliczono członków rodziny, których obejmuje zakres odpowiedzialności za podatnika. Zgodnie z tym przepisem za członków rodziny podatnika uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu. Osobami odpowiedzialnymi za zobowiązania dłużnika są jedynie członkowie rodziny wymienieni w tym uregulowaniu.

Jednym z warunków odpowiedzialności jest wykazanie, że członek rodziny „stale współdziałał” z podatnikiem. WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 26 maja 2010 r. ( I SA/Go 186/10) zauważył, że stałe współdziałanie, pozostające w związku przyczynowym i czasowym, współkierowanie z podatnikiem w wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, oznacza, że nie może to być pomoc okazjonalna lub dorywcza. Nie może być także objęta zinstytucjonalizowanymi formami prawnymi, takimi jak umowa o pracę, umowa o dzieło, umowa zlecenia.

Jak wskazuje się w literaturze, przesłanki wymienione w art. 111 Ordynacji podatkowej muszą być spełnione łącznie, by można było członków rodziny uznać za osoby trzecie w rozumieniu tej ustawy. Odpowiedzialność, o której mowa w powyższym przepisie:

1. dotyczy określonych członków rodziny podatnika;
2. obejmuje jedynie zaległości podatnika, który prowadzi działalność gospodarczą.

Ponadto:

1. zaległości podatnika muszą być związane z prowadzoną przez niego działalnością;
2. członek rodziny podatnika stale współdziałał z podatnikiem w prowadzeniu działalności gospodarczej, z którą są związane zaległości;
3. członek rodziny osiągał korzyści z działalności prowadzonej z podatnikiem.

W odniesieniu do spółki jawnej członkowie rodziny mogą ponosić odpowiedzialność wówczas, gdy to wspólnik jest podatnikiem, a nie spółka. Biorąc pod uwagę wykładnię literalną, można mieć wątpliwości, czy wspólnik spółki jawnej prowadzi działalność gospodarczą. Wobec braku definicji działalności gospodarczej należałoby się odwołać do wykładni systemowej zewnętrznej. W świetle art. 43¹ Kodeksu cywilnego przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą i zawodową.

Wróć do spisu treści serwisu