Opodatkowanie dochodów fundacji objętych zwolnieniem

Dochody fundacji mogą być przedmiotem zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r., wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele.

Należy też zauważyć, że z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. wynika, że zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i – bez względu na termin – wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.

Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem powyższego zwolnienia jest przeznaczenie i wydatkowanie dochodu bezpośrednio na cele statutowe przewidziane art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. Przeznaczenie i wydatkowanie dochodu powinna zatem charakteryzować tożsamość celu, na który podatnik najpierw dochód przeznaczył, a następnie wydatkował. Innymi słowy przeznaczenie i wydatkowanie dochodu na cele statutowe w rozumieniu wskazanych przepisów wymaga bezpośredniego związku między przeznaczeniem i wydatkowaniem dochodu a realizacją określonego celu statutowego.

Powyższe zwolnienie przedmiotowe posiada ograniczenia. Na mocy art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r., zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy:

1) dochodów uzyskanych z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub dochodów uzyskanych z handlu tymi wyrobami; zwolnieniem objęte są jednak dochody jednostek naukowych i instytutów badawczych, w rozumieniu odrębnych przepisów, uzyskane z działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego;

2) dochodów uzyskanych z działalności polegającej na oddaniu środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych do odpłatnego używania na warunkach określonych w art. 17a-17k;

3) dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.

Jeśli fundacja przeznaczy dochód na cele preferowane, a następnie nie wydatkuje tego dochodu zgodnie z przeznaczeniem, to od takiego dochodu będzie musiała odprowadzić podatek, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został wydany przez fundację na inne cele niż cele preferowane. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r.,  jeżeli podatnicy, o których mowa w art. 17 ust. 1, uprzednio zadeklarowali, że przeznaczą dochód na cele określone w tych przepisach i dochód ten wydatkowali na inne cele albo na cele określone w tych przepisach, ale po terminie w nich określonym – podatek od tego dochodu, bez wezwania, wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wydatku lub w którym upłynął termin do dokonania wydatku; przepis ten stosuje się również do dochodów za lata poprzedzające rok podatkowy, zadeklarowanych i niewydatkowanych w tych latach na cele określone w art. 17 ust. 1b, z zastrzeżeniem art. 17 ust. 1 pkt 5a.

Powołany art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. nakazuje opodatkować dochód objęty zwolnieniem dopiero w dacie przeznaczenia go na inne, niestatutowe cele. Podatek od dochodu uzyskanego w przeszłości, a objętego przez podatnika zwolnieniem, bez wezwania wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wydatku lub w którym upłynął termin do dokonania wydatku. Termin opodatkowania dochodu przeznaczonego na cele statutowe został zatem wydłużony z dnia uzyskania przychodu do dnia dokonania niestatutowego wydatku.