Projekt zmian w PIT i CIT – co zawiera nowy projekt nowelizacji?

W dniu 17 marca 2026 r. opublikowano projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych. Co do zasady nowe przepisy mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 r. Najważniejsze zmiany dotyczą uszczelnienia podatku dochodowego od osób prawnych. Dotyczy to rozliczenia ze wspólnikami, finansowania oraz tworzenia struktur, pozwalających zmniejszenie kosztów uzyskania przychodu. Proponowane zmiany dotyczą między innymi następujących zagadnień:

1) Ukryta dywidenda

Do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dodano nowy art. 15f. Zgodnie z nim określone świadczenia wykonywane na rzecz spółki przez powiązaną osobę fizyczną nie będą mogły stanowić kosztu uzyskania przychodu. Chodzi przede wszystkim o wybrane usługi niematerialne, obsługę prawną, korzystanie z praw niematerialnych czy powtarzające się świadczenia wspólnika. Oznacz to, że ustawodawca dąży do ograniczenia modeli, w których zysk spółki jest wypłacany do wspólnika lub podmiotu powiązanego nie w formie dywidendy, lecz pod pozorem wynagrodzenia za usługi.

2) Finansowanie dłużne

Kolejną zmianą są projektowane art. 16 ust. 1d i 1e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepisy te mają objąć ograniczeniami kosztowymi nie tylko pierwotne finansowanie dłużne przeznaczone na określone transakcje kapitałowe, ale również kolejne finansowanie służące spłacie takiego długu, w tym refinansowanie i konsolidację zadłużenia. Dotyczy to finansowania wykorzystywanego na operacje właścicielskie i kapitałowe, takie jak nabycie udziałów lub akcji, wniesienie dopłat, podwyższenie kapitału zakładowego czy wykup udziałów własnych w celu ich umorzenia. Projekt wprowadza również mechanizm proporcjonalnego wyłączenia z kosztów, jeżeli dane finansowanie tylko częściowo służy takim celom. Jest to jedna z ważniejszych zmian dla grup kapitałowych, podmiotów przeprowadzających przejęcia oraz firm korzystających z CIT estońskiego CIT. W zakresie CIT estońskiego projekt zakłada likwidację możliwości wyboru ryczałtu od dochodów spółek w trakcie roku podatkowego oraz rozszerza katalog świadczeń mogących zostać uznanych za ukryte zyski oraz doprecyzowuje pojęcie wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Dotyczy to szczególnie rozliczeń ze wspólnikami i podmiotami powiązanymi, w tym płatności z tytułu najmu, dzierżawy, korzystania z praw niematerialnych oraz wybranych usług niematerialnych. Projekt przewiduje również wyłączenia dla części świadczeń o realnym uzasadnieniu operacyjnym, zwłaszcza gdy są one odsprzedawane dalej albo są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług podatnika.

 3) Minimalny CIT

Projekt zmian modyfikuje metodę kalkulacji podstawy opodatkowania minimalnym CIT. W przypadku podatników osiągających roczne przychody przekraczające 50 mln euro podstawa opodatkowania ma odpowiadać 5% przychodów operacyjnych. Natomiast dla pozostałych podatników będzie to 3% tych przychodów. Jednocześnie projekt przewiduje skrócenie okresu weryfikacji rentowności z 3 do 2 lat. Oznacza to, że brak osiągnięcia 2% wskaźnika rentowności w którymkolwiek z dwóch ostatnich lat może skutkować objęciem podatnika minimalnym CIT. W konsekwencji część firm będzie szybciej wchodzić w zakres opodatkowania minimalnym CIT niż obecnie.

4) Zmiany dla małego podatnika i podatnika rozpoczynający działalność

Projekt doprecyzowuje definicję „małego podatnika” w przypadku, gdy poprzedni rok podatkowy był krótszy lub dłuższy niż 12 miesięcy. W takiej sytuacji próg przychodów (2 mln euro rocznie) będzie liczony proporcjonalnie do liczby miesięcy takiego roku podatkowego. Wprowadzona zostanie definicja podatnika rozpoczynającego działalność, która wyłącza podmioty kontynuujące dotychczasowy biznes, w tym powstałe z przekształcenia działalności osoby fizycznej. Samo opakowanie działalności w nową formę prawną nie ma już dawać uprawnień do preferencji zarezerwowanych dla nowych podmiotów.

5) Sprzedaż udziałów po przekształceniu spółki

W zakresie ustalania kosztów podatkowych przy sprzedaży udziałów lub akcji spółki powstałej z przekształcenia, projekt odwołuje się do kosztów historycznych objęcia lub nabycia praw w podmiocie przekształcanym, a nie do bieżących wartości bilansowych na moment przekształcenia tak jak to jest obecnie. Oznacza to wyższe opodatkowanie transakcji wyjścia i mniejszą atrakcyjność niektórych zmian właścicielskich.

6) Likwidacja spółki po przekształceniu

Obecnie przepisy pozwalają na zmianę struktury kapitałowej, w której spółka kapitałowa zostaje najpierw przekształcona w spółkę osobową (np. jawną lub cywilną), a następnie zlikwidowana. Generalnie takie rozwiązanie pozwala uniknąć opodatkowania majątku otrzymanego przez wspólników w związku z likwidacją. Projektowanie zmiany przewidują opodatkowanie w przypadku likwidacji spółki osobowej powstałej z przekształcenia spółki, jeżeli likwidacja nastąpi przed upływem trzech lat od przekształcenia. W takim przypadku wartość majątku otrzymanego przez wspólnika ma zostać opodatkowana i będzie stanowić dochód z zysków kapitałowych.

7) Nieruchomości inwestycyjne

Projekt zakłada, że spółki nieruchomościowe nie będą mogły dokonywać podatkowych odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości inwestycyjnych wycenianych do wartości godziwej, a więc takich, które nie podlegają amortyzacji bilansowej. Dotychczas kwestia ta była przedmiotem wielu sporów. W orzecznictwie NSA potwierdzano możliwość dokonywania takich odpisów również przez spółki nieruchomościowe. Planowane zmiany mają jednoznacznie wyłączyć taką możliwość, co oznacza, że amortyzacja podatkowa nie będzie mogła przewyższać amortyzacji bilansowej.

8) Wyłączenie możliwości amortyzacji goodwill (wartości firmy) powstałej na skutek przyjęcia do odpłatnego korzystania

Planowane zmiany przewiduję likwidację jednej z możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości firmy (goodwill), tj. takiej która powstała na skutek przejęcia do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których przedsiębiorstwo lub ZCP są oddawane do używania np. w ramach leasingu finansowego, a odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający.

9) IP Box

Projekt zakłada wprowadzenie preferencyjnej stawki 5% dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wyłącznie podatnikom, którzy spełnią dodatkowy warunek dotyczący zatrudnienia albo poziomu ponoszonych kosztów wynagrodzeń. Oznacza to, że podatnik będzie musiał zatrudniać co najmniej 3 osoby na podstawie umowy o pracę przez minimum 300 dni w roku lub ponosić miesięcznie koszty wynagrodzeń na rzecz co najmniej 3 osób zatrudnionych na podstawie innych umów niż umowa o pracę, w łącznej wysokości odpowiadającej co najmniej trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Dotyczy to umów, w przypadku których spółka pełni funkcję płatnika PIT lub składek ZUS. Doprecyzowano, że przy podatkowej grupie kapitałowej warunek zatrudnieniowy uważa się za spełniony, jeśli spełnia go spółka z podatkowej grupy kapitałowej osiągająca dochód z kwalifikowanych IP. Zmiana ta jest szczególnie istotna dla mniejszych podmiotów technologicznych, działalności opartej na współpracy B2B oraz rozwiązań, które dotychczas korzystały z IP Box przy ograniczonym zapleczu osobowym.

Wróć do spisu treści serwisu