Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 marca 2026 r. (sygn. II FSK 1297/25) rozstrzygnął czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej miał prawo odmówić wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy opisane przez podatnika działania mogły wskazywać na unikanie opodatkowania.
Wnioskodawcą była spółka planująca wykorzystanie fundacji rodzinnej do przejęcia wierzytelności wynikających z pożyczek udzielonych wcześniej przez fundatora spółkom kapitałowym. Po dokonaniu cesji wierzytelności fundacja rodzinna miała otrzymywać zarówno spłatę kapitału, jak i odsetki. Podatnik chciał uzyskać interpretację potwierdzającą możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla fundacji rodzinnych.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił jednak wydania interpretacji. Organ uznał, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż planowane działania mogą stanowić element schematu unikania opodatkowania w rozumieniu art. 119a Ordynacji podatkowej. Stanowisko to zostało poparte opinią Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, jak i następnie Naczelny Sąd Administracyjny podzieliły tę ocenę.
NSA podkreślił, że fundacja rodzinna została wprowadzona do polskiego systemu prawnego przede wszystkim w celu gromadzenia majątku rodzinnego, zarządzania nim oraz ułatwienia sukcesji międzypokoleniowej. Nie powinna natomiast służyć jako instrument wykorzystywany do osiągania korzyści podatkowych poprzez przenoszenie dochodów do podmiotu korzystającego ze szczególnych zwolnień podatkowych. Zdaniem sądu przeniesienie wierzytelności pożyczkowych do fundacji rodzinnej mogło prowadzić do zmniejszenia lub odsunięcia w czasie opodatkowania dochodów fundatora, co uzasadniało podejrzenie wystąpienia korzyści podatkowej.
Sąd odrzucił również argument podatnika, że organ powinien wcześniej wezwać go do uzupełnienia wniosku o interpretację. NSA wskazał, że w postępowaniu interpretacyjnym to wnioskodawca odpowiada za przedstawienie kompletnego opisu zdarzenia przyszłego. Jeżeli przedstawione informacje pozwalają organowi na ocenę skutków podatkowych planowanych działań, nie ma obowiązku kierowania dodatkowych wezwań. W niniejszym wyroku NSA potwierdził jednocześnie szerokie uprawnienia organów do odmowy wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Na tle omawianej problematyki warto zwrócić uwagę na niejednolitą praktykę interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Organy podatkowe nie prezentują bowiem jednolitego stanowiska w zakresie opodatkowania odsetek uzyskiwanych przez fundacje rodzinne od wierzytelności wniesionych do fundacji. W części wydawanych interpretacji przyjmowano (np. w interpretacji z dnia 1 grudnia 2025 r. o sygn. 0111-KDIB1-2.4010.471.2025.2.EJ), że pobieranie takich odsetek wykracza poza katalog działalności dozwolonej określonej w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, a w konsekwencji podlega opodatkowaniu sankcyjną stawką 25% CIT. Argumentowano, że ustawodawca dopuścił udzielanie pożyczek przez fundację, natomiast samo nabywanie i czerpanie korzyści z wierzytelności pożyczkowych nie zostało wyraźnie wskazane jako działalność objęta preferencją podatkową. Jednocześnie w innych interpretacjach Dyrektor KIS prezentował odmienne stanowisko, uznając, że odsetki uzyskiwane z tytułu wierzytelności wniesionych do fundacji rodzinnej korzystają ze zwolnienia podatkowego (np. w interpretacji z dnia 26 kwietnia 2024 r. o sygn. 0111-KDIB1-1.4010.75.2024.1.MF). Rozbieżności te pokazują, że kwestia kwalifikacji podatkowej takich przychodów nadal budzi istotne wątpliwości interpretacyjne, co zwiększa niepewność prawną podmiotów planujących wykorzystanie fundacji rodzinnej w zarządzaniu majątkiem i finansowaniu działalności gospodarczej.
Wyrok II FSK 1297/25 wpisuje się zatem w rozwijającą się linię orzeczniczą dotyczącą fundacji rodzinnych i pokazuje, że korzystne rozwiązania podatkowe przewidziane dla tych podmiotów nie mogą być wykorzystywane w sposób sprzeczny z celem ustawy. Powyższe oznacza konieczność starannego projektowania struktur majątkowych z udziałem fundacji rodzinnych oraz uwzględniania ryzyka zakwestionowania działań, których głównym celem mogłoby być osiągnięcie korzyści podatkowej.
Oddział Wielkopolski ISP w Poznaniu
60-401 Poznań, ul. Wiślana 53
tel. 61 848 33 48
e-mail: biuro.poznan@isp-modzelewski.pl
