W świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. 2024 poz. 1902) zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania przy użyciu kas rejestrujących od dnia 1 stycznia 2024 nie później niż do 31 grudnia 2027 r., czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia. W poz. 46 załącznika wymieniono czynności, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. Przepisy dotyczą nieodpłatnej dostawy towarów oraz nieodpłatnego świadczenia usług.
Czynnościami opisanymi w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy są: ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego. Z kolei przez nieodpłatne przekazanie towarów, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy rozumie się: przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne darowizny, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Czynnościami opisanymi w art. 8 ust. 2 ustawy jest użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych oraz nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
W przypadku wykonania powyższych czynności nieodpłatnych podatnik nie wystawia faktury, lecz obowiązany jest wystawić dokument wewnętrzny, który jest jedynym poprawnym sposobem dokumentowania tych czynności. W razie wykonania kilku nieodpłatnych świadczeń w danym miesiącu, podatnik może wystawić zbiorczy dokument wewnętrzny na koniec okresu. Dokument wewnętrzny powinien zawierać elementy, które pozwalają zidentyfikować w szczególności: podstawę opodatkowania, przedmiot czynności, podatek należny oraz ilość przekazanych (zużytych) towarów lub wykonanych usług.
W przypadku nieodpłatnej dostawy towarów, podstawą opodatkowania jest zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy, jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie tej dostawy towarów. Z kolei zgodnie z art. 29a ust. 5 ustawy, podstawą opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika.
